EEN HALF JAAR VAKANTIE

Wonen in Nederland, Bouwen in Suriname

2007-05-10T20:04:00.001+01:00

Hier kun je de bouw in de Apollostraat verder volgen.

De laatste

2007-05-09T22:45:00.000+01:00

Ik ben terug in Nederland, maar eigenlijk ook nog niet. Het is een “spooky” gevoel, alsof mijn geest is achtergebleven in Suriname en nog onderweg is naar mij. Dit gepaard met een dosis jetlag geeft een erg zweverig en afwezig gevoel. Maar, ik ben bij genoeg om alle mensen die de afgelopen tijd zo leuk op deze weblog hebben gereageerd hartelijk te danken, of dat nu via e-mail of een reactie op de weblog was. Mede dankzij jullie heb ik het ook kunnen volhouden en nu heb ik een geweldig dagboek waarvan ik kan nagenieten. Het is niet altijd makkelijk geweest om bij te houden. Soms was het zo druk en gebeurde er zoveel achter elkaar dat ik gewoon niet meer wist hoe en wat ik moest schrijven. Ik werd chagrijnig van de ophopende achterstand en MOEST dan een time-out van alles om me heen nemen om weer achter de laptop te kruipen. En als ik weer bij was, dan was ik weer vrolijk. Een beetje raar, maar wel waar.
Het idee om een weblog bij te houden kwam oorspronkelijk van mijn collega Paulien. Haar zoon had dit ook gedaan toen hij op vakantie was, en dat vond ze heel geslaagd. Ik ben erg blij dat ze er mee aankwam. Ik heb begrepen dat niet iedereen de reacties heeft gelezen, maar die van mijn neef Chris zijn vaak aanvullend geweest op mijn verhalen en heel plezierig vond ik het dat hij regelmatig beaamde wat ik ervoer. Zo wist ik dat ik niet gek was. Ik heb m’n best gedaan om voor Chris nog foto’s van La Perola te maken, maar ik durfde het gewoon niet terwijl er zoveel mensen om ons (tante Anita, oom Eddy en mij) heen waren; die Brasshio’s bleven maar naar ons staren, en om dan nog een foto te maken, dat was me echt teveel. Stel je voor dat er net een huurmoordenaar in mijn lens zat te staren.Inderdaad, zoals Erwin schreef heeft Maarten een “palmboompje” voor me op de werkplek geregeld en er zelfs bananen in gehangen. En mijn naaste collega’s hebben warempel een stretcher-hangmat voor me op de werkplek aangeschaft. Ik werd er gewoon verlegen van. M’n baas die natuurlijk door al die verhuizingen tot over z’n oren in het werk zit, heeft toch de moeite genomen om me een mooie rondleiding te geven op de nieuwe afdeling. Het was een erg warm onthaal.Het onthaal thuis natuurlijk ook. Heel veel aandacht en voor mijn eerste week maaltijden door moeders bereid en thuis bezorgd door m’n zus. Wat heb ik het toch goed.

Vanaf nu zal ik alleen de status van het bouwproject bijhouden. Ik hoop van harte dat ik af en toe fotootjes mag ontvangen, want ik heb inmiddels begrepen dat Wahab niet stilzit. Al toen ik nog in Suriname was, was de bouwkeet (fase 0) helemaal afgerond, inclusief de koemakoisi (simpel buitentoilet) voor de werklui. Ook heeft Wahab onlangs de bouwkraan naar eigen zin aangepast. Uiteraard wel in overleg met Openbare werken.Fase 1, de fundering was ook al gestart; materialen waren verzameld, en de bewapening voor de fundering werd op maat gemaakt.Intussen is ook getracht al de rommel die ver tevoren door de buren op het perceel is gedumpt weg te slepen. Eerst met een truck, maar die kwam vast te zitten, had Tesie gerapporteerd, en later met een lichter vehicle, een pickup, maar ook die kwam vast te zitten in de drassige grond. Dus zijn de mannen begonnen het materiaal zelf naar voren te slepen. Dat moet een zware klus geweest zijn.

Enne, gisteren is de bouwvergunning binnengekomen. Mijn tante Anita heeft het opgehaald, en vandaag heeft Wahab meteen materiaal voor het storten van de fundering besteld, want ondanks de grote regentijd is het nu even redelijk weer. Duimen maar voor meer goed weer.

Terug

2007-05-07T23:42:00.000+01:00

“Shit, als die drugshond maar niet op m’n broodje koepila afkomt”
“Tjeez, wat is Nederland toch rijk!! Kijk al die duizenden vloertegels toch glimmen”
“Yesss, I made it, met m’n broodje koepila, gedroogde garnalen, dvd’s en zonder diepgaande betastingen”
“Hééé, Chellie ziet er nog zo tropisch uit en Maarten is me ook komen verwelkomen!!”
“Meisje....., wat zijn die strepen op de weg hier WIT…!!!”
“Zo moeders, ik heb 2 flessen Borgoe voor je meegenomen en een stuk Van der Meer bruine koek, wil je alsjeblieft de koek goed proeven en het voor me namaken?”

Poging tot vertrekken

2007-05-07T03:46:00.001+01:00

De vertrekhal van Zanderij is veel te koud. Ik zit er nu al een paar uur en het schiet maar niet op. Wat ben ik blij dat ik m’n fleece vestje bij me heb. Al bij het inchecken begon het. De rij was enorm en er zat nauwelijks beweging in, maar zonder dat ik er zelf op uit was, ben ik tijdens een broeja (chaotische) herschikking van de rijen voorgedrongen en daar door een beveiligingsbeambte ingesloten. Ik was relatief snel aan de beurt, relatief omdat de bliksem ergens was ingeslagen en het computersysteem van de incheckbalie daardoor plat lag, de stoelen werden nu handmatig verdeeld. Snel heb ik maar bijbetaald voor een comfort-seat want ik kreeg de indruk dat het vliegtuig boordevol zou zijn, en dan is zo’n krap plaatsje nog minder leuk. En inderdaad hoor. Later werd er omgeroepen: Martinair zoekt naar 8 vrijwilligers die in plaats van vandaag op de dinsdag willen vertrekken. Vergoeding is 150 USD, hotelovernachting en transport van Zanderij naar hotel. Een nieuwsgierige Hindoestaanse meneer was weggelopen en kwam terug met het bericht dat een paar Nederlanders zich hiervoor hadden opgegeven. Na een tijdje werden er nog maar naar vier vrijwilligers gezocht, en daarna hield het op. Blij toe dat ik ook heb bijbetaald om in de VIP-ruimte te zitten (20 USD), want nadat we al een uur geleden hadden moeten instappen werd omgeroepen dat er een technisch mankement was, een of ander klepje wilde niet meer automatisch terug. Geschatte extra vertraging was vanaf nu anderhalf uur. Ik zit hier tenminste in een comfortabele stoel, ik kan internetten, er zijn overheerlijke broodjes pom, sate’s en ook heerlijke loempia’s. Ook de bar is goed gevuld, ik heb net een cognacje tegen de kou genomen.
Wat een dag, wat een dag. Het begon al op de Kwattamarkt, daar was al vroeg in de ochtend een djoegoedjoegoe (opruiing). Toen we aankwamen (tante Anita, oom Eddy en ik) hadden zich buiten achter de eetzaal al aardig wat dronken mannen verzameld die hun best deden in elke zin die ze uitkraamden het schuttingwoord “ pangpang” op te nemen. Toen we aan ons ontbijt zaten (saoto soep voor mij) werden de gemoederen wat heter. Een boslandcreool werd heftig uitgescholden en er werd wat geduwd. Later, en het is heel spijtig dat ik daar geen foto van heb kunnen nemen, kwam hij terug met een enorm kapmes. Weer wat later werd de politie erbij gehaald en kalmeerden de gemoederen. Even goed heb ik van m’n saoto genoten, al waren we wel paraat om ons snel uit de voeten te maken als het echt uit de hand zou lopen.
Op de kwattamarkt heb ik alleen maar lichtgewicht boodschappen gedaan voor de terugtocht naar Nederland, want m’n koffer was met m’n eigen spullen al 23 kilo, en mijn limiet was 25 kilo. Terug bij oma moest ik heel wat pas en meetwerk verrichten voordat mijn koffer goed en wel ingepakt was. Maar uiteindelijk is dat allemaal goed verlopen. Er zijn heel wat mensen langs geweest om afscheid te nemen en de mensen waarvoor ik foto’s had afgedrukt, waren er nog blijer mee dan ik had verwacht. Dat deed me goed. Er zijn beloftes gedaan en ik hoop dat ze allemaal uitkomen. O.a. dat ik na ongeveer 5 maanden terugkom, dat Roy dan hoog en droog in Powakka zit, dat Tesie elke dag in de Apollostraat is langsgereden en de vorderingen aan oma heeft gerapporteerd, dat mijn neef Danny tweewekelijks foto’s van de bouwactiviteiten heeft genomen en naar mij heeft gemaild. Ik ben benieuwd. Wahab heeft me toegezegd dat hij echt z’n best gaat doen om alles goed te laten verlopen en ik heb veel vertrouwen in hem geplaatst. Ook in tante Helen die de financiele kant voor mij gaat afhandelen. Mijn collega Marcel zal trots op me zijn, ik heb haar achtergelaten met een grote map vol met begrotingsoverzichten die ingevuld kunnen worden, van mei t/m december.
Ik begin me nu wel een beetje ongemakkelijk te voelen, want de beveiligingsbeambte die even tegenover me kwam zitten om ook te internetten (“op de mercedes webpagina”, zei hij tegen z’n collega) zei in het Surinaams: het is alsof het vliegtuig niet wil vertrekken. Ik ben niet het type dat zich erg zorgen gaat maken, maar ik heb inmiddels wel behoefte aan een soepele gang van zaken en slaap. Misschien moet ik nog maar een cognacje nemen. Ah, het is 23:45 uur en de Martinair dame deed de aankondiging dat het technisch mankement is opgelost, we mogen gauw instappen.Mijn buurman tijdens de vlucht was niet echt de gezelligste en verstopte zich voornamelijk onder een deken, volgens mijn zusje is dit gewoon onder een bepaalde groep mensen; liever anoniem als spook dan herkenbaar in een zeer genante slaaphouding (vreselijk uncool!). Dus ging ik, als ik zelf niet sliep, filmpjes kijken op de DigEplayer. Tot de daling boven bewolkt Amsterdam begon.

De halfautomatische wasmachine

2007-05-03T15:02:00.000+01:00

Wasje in de wastrommel doen, wastrommel met de slang laten vollopen met water, waspoeder erbij doen, minuten instellen, automatisch wassen begint, je mag even weglopen. Water uit de trommel weg laten lopen, half wasje overhevelen naar de centrifuge, minuten instellen om zeepwater uit te centrifugeren. Als centrifuge lawaai maakt, wasje beter in evenwicht arrangeren tot lawaai ophoudt. Automatisch centrifugeren begint, je mag weer even weglopen. Gecentrifugeerd wasje overhevelen naar een teil en de andere helft van het wasje overhevelen naar de centrifuge en minuten instellen. Automatisch centrifugeren begint. Trommel met slang laten vollopen met spoelwater, gecentrifugeerde wasjes erin doen en minuten instellen voor het spoelen. Automatisch spoelen begint. Spoelproces naar wens herhalen met schoon water en tenslotte halve wasjes een voor een weer centrifugeren. Daarna mogen ze aan de lijn om op te drogen.
In Nederland ben ik ze nog nooit tegengekomen, maar hier in Suriname heeft bijna iedereen een halfautomatische wasmachine. En inmiddels ben ik tot de conclusie gekomen dat heel veel processen in Suriname zich gedragen als bij de halfautomatische wasmachine; hoewel je met één opdracht aankomt, wordt de opdracht voordat je het weet in stukjes opgedeeld. En al deze stukjes moet je zelf aansturen, anders stopt het proces. Zelfs al heb je de garantie gekregen dat het in orde komt, zorg dat je erbij bent, want een kink in de kabel is aldoor op de loer. Een goed voorbeeld hiervan was de aanvraag en installatie van de bouwkraan. Op het laatst is het toch op de verkeerde plaats geïnstalleerd omdat de installateurs liever in de schaduw werkten.
Deze halfautomatische processen in Suriname, daar was ik eigenlijk niet goed op voorbereid. Zelfs als mensen zeiden: “Niets gaat vanzelf in Suriname”, wist ik niet dat ze dit ermee bedoelden. Om hier je dingen goed voor elkaar te krijgen, moet je een top-regelaar zijn, zelfs als je de weg van vriendjespolitiek en corruptie inslaat.
Gelukkig staan Wahab en ik op één lijn wat dat betreft; we proberen alles gedegen te regelen.
De bouwactiviteiten waren even gestagneerd door de zware regens, dat zal zo blijven doorgaan, maar tot nu toe ben ik best tevreden met wat ik zie, al is het nog maar de bouwkeet.* Apollostraat 19, de bouwkeet: verschil van een halve dag werk van Wahab en zijn assistent.*

Met de hulp van tante Helen heb ik gisteren heel wat zaken kunnen regelen, zoals buurtwacht en automatische afschrijvingen. De assistent van Wahab heeft aangeboden, wanneer nodig, ook de wacht te houden, dus dat komt ook goed. Maar wat nog steeds niet rond is, is de bouwstroom en de bouwvergunning.
Op wrokoman dey (dag van de Arbeid) heb ik mijn enorme kampeerinboedel opgeruimd. Wat zag ik daar tegenop. Gelukkig werd toen net de grootste appelbacove tros ooit van oma’s erf geoogst, wel 9 kammen, dus kon ik met bacove-energie vooruitstomen. * Mijn wrokoman dey: de opruiming van mijn intussen enorm gegroeide kampeerinboedel, hangmatten en tapoli wasemen uit, opgeruimd staat netjes, tante Helen en de tros appel-bacoven. *

Die avond heb ik ook “de Agro en made in Suriname beurs” bezocht, een beurs met heel veel agrarische producten, er waren zelfs koeien aanwezig, maar ook standjes met allerlei producten van Surinaamse makelij. Sinds kort worden er oesterzwammen in Commewijne verbouwd, je kon deze op de beurs proeven. Door de nog lage productie zijn de zwammen niet overal te koop, wel bij supermarkt Choi, DE supermarkt waar je ook bijna alle buitenlandse producten kunt vinden. Ook de meer gangbare Surinaamse lekkernijen waren volop aanwezig op de beurs, zo ook de lekkernijen van Van der Meer; ik gaf weer toe aan mijn “bruine-sopie-koek-verslaving”. * De Agro en made in Suriname beurs: De zeer gewilde King Crab op sterk water, een Braziliaanse markoesa en een reuzencitroen, kippetjes met lange nek aan het spit, de oesterzwammen stand, de Van der Meer stand. *
Bij "Delicious Cakes and Snacks" kocht ik een kleine pom voor oma, want eigenlijk zou ik deze vakantie pom voor oma maken, maar het is er eerder niet van gekomen en oma vond het later niet meer nodig. Wel wilde ze weer sopropo gehaktballen, dus de volgende dag heb ik die voor haar klaargemaakt. Ze zijn nu in pakketjes in de vriezer en zo kan oma, zoals ze zelf zegt, toch iets van mijn hand blijven eten, ook al ben ik weer in Nederland. Oma had die dag daarvoor een van mijn lievelingsgerechten klaargemaakt, krab, en wel op twee manieren, massala krab en krab in tomatensaus. Dat was waarlijk een smulfestijn!
Krab in tomatensaus, massala-krab met klaroen en boulanger, voorraadje sopropo-gehaktballen voor oma.

Spannende dagen

2007-04-30T13:11:00.000+01:00

“Wanneer ga je terug naar Nederland?”. “Ergens begin mei.”. “Wanneer precies?”. “Dat weet ik niet en eerlijk gezegd wil ik het ook nog niet weten”. Dit gesprek heb ik de afgelopen maanden regelmatig gehad en ik wist de vertrekdatum echt ook niet meer, ik had dat netjes verdrongen en de ticket goed weggeborgen. Maar nu moet ik het wel onder ogen zien; a.s. zondagavond vertrek ik en volgende week woensdag zit ik alweer achter de computer op de ICT afdeling van Cordaan. Ons kantoor is aan het verhuizen, dus eigenlijk hoop ik dat mijn werkplek nog helemaal niet in orde is. Wel hoop ik dat die prachtige kunst-palmboom die ze voor mijn vertrek hadden geplaatst om mij terug te lokken uit Suriname, er ook weer staat. Want dat ga ik echt missen, waar je ook kijkt hier in Su, er is altijd wel een palmboom aan de horizon… Nou goed, laat ik me nu niet meeslepen in melancholie en terugkeren naar de orde van de dag.
Zaterdag wilde ik heel graag mijn weblog bijwerken, al mijn foto’s had ik al klaar, maar ik heb het opgegeven, ik heb me laten tegenhouden door de regen. Want…!! waar er een paar dagen daarvoor 80 mm regen was gevallen, is er vrijdagnacht 165 mm regen gevallen. En de Toenalaan met z’n slechte afwatering, was een nog diepere rivier dan voorheen geworden. Het water is de kamers in het benedenhuis binnengelopen en als er een auto langsging zag je het doorgolven tot achter op het erf. Bij de overbuurvrouw, die een laagbouw woning heeft, stroomde het water met elke passerende 4WD het woonhuis binnen. Na dit tafereel een tijdje te hebben aangezien ben ik toch nog met mijn waterlaarzen naar de combémarkt gegaan om inkopen te doen voor de Powakkatrip van de volgende dag, maar daarna had ik wel genoeg water gezien voor de dag. Zo was het in de stad, filmpje op YouTube.

Dus heb ik me maar in de keuken uitgeleefd en wat geëxperimenteerd met Surinaamse groenten; gehaktballen met sopropo en gropisie(taugé) sambal. Ook heb ik massala kip en spek met kousenband klaargemaakt. De Powakka-posse heeft hier zondag smakelijk van gegeten.

MET EEN POSSE NAAR DE PLANTAGE, het laatste deel
Zondagochtend hebben we in de Toenalaan, waar het onderhuis nog onder water stond de auto ingeladen. Oom Ot en tante Ike (van Commewijne) zouden deze keer ook meegaan, maar dachten dat we het misschien zouden afzeggen vanwege de regen, maar nee hoor, mijn laatste trip naar Powakka kon een beetje regen mij niet afnemen. Zo gingen we met de grootste posse ooit naar Powakka. Erik, Roy en Tesie zaten achterin de pickup en tante Anita, oom Eddy, Oom Ot en ik zaten warmpjes binnenin. Natuurlijk probeerde ik het de jongens wel comfortabel te maken, maar ze lachten om mijn suggesties voor comfort. Ach, ze hebben dit al zo vaak gedaan, dus wat maak ik me druk, het zijn echte die-hards! Toch was ik wel blij dat het niet of nauwelijks regende tijdens de rit. Het doel van deze trip was een muurtje optrekken voor het eerste verblijfvertrek van Roy en korte metten maken met de zure mandarijnboom naast het huis. Maar natuurlijk is er veel meer gedaan dan dat, zeker met zo’n grote groep mensen. Zelf had ik weinig te doen; iedere keer als ik een werktuig wilde pakken was ie al ingenomen door iemand anders. Dus ging ik maar met de camera rondlopen. Toen ik eindelijk zelf even aan het zagen was hoorden we hard roepen “kom snel, KOM SNEL!!!”. Eddy zag tijdens het brushcutten een owro-koekoe snekie langs hem lopen en ingepakt als hij was kon hij niet veel doen en had iemand nodig om de zeer giftige slang te doden. Van alle kanten kwam men aangesneld maar niemand wist hoe of wat, behalve Roy, die met een koevoet de owroe-koekoe snekie (labaria/landpuntslang/fer-de-lance) naar de andere wereld hielp. Toen ik de slang nog een beetje zag kronkelen vroeg ik Roy of ie echt dood was. Roy zei “ja”, en benadrukte zijn antwoord door de kop van de slang faliekant met de koevoet te maskaderen (pletten). Ik was wis en waarachtig overtuigd, deze slang had niet eens meer tanden om te bijten. Daarna was het natuurlijk tori-tijd. Eddy vertelde in geuren en kleuren over de keer dat er een maka-sneki (bushmaster) in het huis hier op de plantage was.
De drie die-hards hadden de muur van de kamer inmiddels tot middelhoogte opgetrokken, maar moesten staken omdat de stenen door het ingetrokken vocht veel te zwaar waren en als ze toch door zouden gaan, de kans op instorten groot zou zijn. Dus kwamen ze ons nu helpen met de mandarijnboom en dat was hard nodig, want de takken waren behoorlijk dik. Wat was ik blij toen ik na het kortwieken zag wat ik altijd had vermoed, de akelige donkere schaduw naast het huis was als sneeuw voor de zon verdwenen en de bijen konden zo dicht bij het huis mooi geen nestje meer maken. Toen ik dat tegen Roy zei antwoordde hij: “Maar die horen er ook bij”.
Tante Ike heeft na de opening van De Plantage Bar al gauw een eerste klant.
Muurtje optrekken voor het startverblijf en opslagruimte voor Roy.Koemboe-boom, uitgegroeide okers en kleine kousebandjes.Owroekoekoe snekie en snekie torie.
Het kortwieken van de mandarijnboom. Brushcutten.Inpakken en wegwezen!

Aan iedereen in Nederland: een fijne Koninginnedag!!

Overleefd

2007-04-27T21:36:00.000+01:00

De kolibri is gisteren niet binnengevlogen, maar wel Wahab, zelfs 3 keer en dat was nog beter. Wahab wil graag dat ik al wat kan zien voordat ik weg ben, dus hij doet hard z’n best om al iets af te hebben. Ik had al eerder geïnformeerd tot hoever we mogen gaan zonder bouwvergunning, en dat kan totdat de fundering gestort wordt. Dus alles daarvoor, de bouwkeet, het uitgraven, de meetbak (?!) en draadwerk kan al voorbereid worden. Tesie is bereid wacht te houden, maar ik heb ook buurtpolitie opgezocht voor een contributie voor surveillance, ik heb de drie omringende buren opgezocht, de Hindoestaanse, Javaanse en Guyanese familie en ze geïnformeerd over wat er al niet gaat gebeuren. De Javaanse familie, met het grootste huis was bereid de zinkplaten voor de bouwkeet voor me op te stallen en later wat stroom aan ons te leveren. In de ochtend had ik al een grote som geld opgenomen en was ik met Wahab wezen kijken naar shutters, dakplaten, tegels e.d. Zo langzamerhand krijgt hij door dat ik niet van prangprang (tierlantijntjes) hou. Men houdt hier van Romeinse zuilen, drukke bloemtegels, geweldige bogen e.d. Later op de dag moest ik even slikken toen ik zo’n kleine 1000,- euro, zo handje contantje, alleen al voor de bouwkeet moest uitgeven. Dat ben ik gewoon niet gewend. Geldzaken zou ik maar wat graag aan iemand anders overlaten, maar er is niemand anders, dus geef ik mezelf maar een klap in het gezicht en ga gewoon door. In de middag ben ik met tante Helen gaan kijken bij de bouw van een echtpaar dat ik op een feestje heb ontmoet. De vrouw, een Duitse architecte, was aanwezig en kon me wat tips aan de hand doen. Hun huis in aanbouw straalt Duitse degelijkheid uit, stalen frame, bewerkte betonnen vloerplaten en kabelgoten van metaal. Zeer indrukwekkend. Maar ook hun markoesa pergola zag er goed uit. Ik hoop dat tante Helen er ook zo een gaat maken, ze is al een tijdje op zoek naar een goed idee, de markoesa-plantjes heeft ze al. Vers gemaakte markoesa-sap van tante Helen kan je overigens beter niet weigeren, dat is gewoon top! Toen we weggingen kregen we –op z’n Surinaams- markoesa’s en bacoven uit eigen tuin mee.
Aan het eind van de middag kwam Wahab nog even langs; het hout voor de bouwkeet was al geleverd, levering van de zinkplaten zou de volgende ochtend plaatsvinden.

Dat was gisteren. Vanochtend belde Wahab mij dat hij in de Apollostraat aan het werk was. Dat klonk als muziek in mijn oren. Ik sprong niet veel later op de bus. Daar aangekomen zag ik dat hij al een werkbank had gemaakt en bezig was met de palen voor de bouwkeet. Stroom leende hij van de buren voor zijn cirkelzaag. Ik zag dat hij druk aan het meten was, en de meting op een andere manier weer controleerde en ik dacht bij mezelf: dit gaat vast goed, het huis komt niet schots en scheef te staan. Tevreden stond ik op het perceel en ik keek om me heen. Er ging toen echt wat door me heen terwijl ik me voorstelde hoe straks hier het huis zou staan en ik er in zou wonen…Toen ik weer bij positieven was, bedacht ik dat we wel even moesten proosten, maar ik wist dat Wahab geen alcohol drinkt en hetzelfde bleek ook voor zijn assistent te gelden. Ik ging naar de Chinese winkel om de hoek en nam voor hun een frisdrank mee en voor mezelf een mini-djogo. Veel te vroeg voor een biertje, maar ja, het hoorde er wel bij vond ik. Toen ik terug kwam, begon de zegening eigenlijk al van boven te komen, dus zochten we onderdak bij de buren. Daar begonnen we dan, compleet anders dan ik me vele malen in mijn dagdromen had voorgesteld, te proosten op de bouw van het huis. Compleet anders, want Wahab en zijn geloof keuren alcohol, zijnde de duivel zelve, radicaal af. En hij vond het 10 keer niks dat ik daar op het perceel de duivel zou sprenkelen en vervolgens naar Nederland zou gaan en hem en zijn werkers in het duivelse veld zou achterlaten. Vanuit die optiek kon ik het best begrijpen, en aangezien ik niets anders wil dan dat alles goed en veilig en in goeie sfeer gaat, heb ik mij daarbij neergelegd. Oh ja, de overbuurman gaf ons nog de tori (het verhaal) over hoe de aansluiting van de waterleiding was verlopen. Toen de mannen van SWM waren gearriveerd voor de installatie, hebben ze uitgebreid m’n locatiebordje voor de bouwkraan bestudeerd, het stond daar rechts in de volle zon. Vervolgens keken ze naar de manjaboom van de buren die helemaal links stond en een mooie schaduwplek wierp. Zo hebben ze dan al werkend in de schaduw de bouwkraan aan de linkerkant geplaatst.

Onder water

2007-04-26T02:43:00.000+01:00

Gisteren zei oma nog: “als die vogels zo fluiten vragen ze om regen”. Nou, de vogels hebben het geweten. De halve nacht heeft het heel hard en bijna constant geregend. En na zo een regenbui kan ik je verzekeren dat er heel wat afspraken worden afgezegd. Terwijl ik hoog en droog op het voorbalkon zat had ik ook helemaal geen zin om de deur uit te gaan, maar des te leuker is het om vanaf die plek anderen te zien ploeteren in het water.
Ondanks de heftige regen is Wahab, hetzij wat later, toch z’n afspraak nagekomen. We hebben de kostenberekening voor fase 0, de bouwkeet, en fase 1, het fundament en stenen optrekken tot vloerhoogte besproken en zijn tot een akkoord gekomen. Ik moet eerlijk zeggen dat het me een beetje teveel was; stortschelp, schelpzand, steenslag, schuurzand, opvulzand, innertol, raaplaag, betonijzer, binddraad en ga zo maar door. Ik ben er nog steeds duizelig van. En dan moet ik ook nog een wachter zien te regelen die ’s avonds de materialen bewaakt. En water en stroomkosten moeten automatisch van een rekening afgeschreven worden, tenzij iemand dat maandelijks op kantoor voor me gaat betalen. Hoe krijg ik dit allemaal in zo korte tijd nog voor elkaar? Doordat men hier, nog meer dan in andere landen, eerst niets doet en dan alles op het laatste moment, moet ik nou ook zelf de “Just-in-time-management” toe gaan passen (prachtige term die ik van Paul heb opgepikt). En dit is dus 10 keer niks voor mij. Ik ben de planner, de controle-freak, die al in een vroeg stadium zoveel mogelijk moet weten om het werk goed te kunnen doen. Wat nu? Ik zit met m’n handen in het haar. Het enige dat ik kan bedenken is: eerst maar een nachtje erover slapen. Dat werkte ook goed bij m’n “originally made in China ladekast” die ik had aangeschaft voor mijn logeerkamertje bij oma. Uiteindelijk is het me gelukt om het stevig op te zetten door een paar delen van de handleiding volkomen te negeren. De investering was wel een paar kannen vol met zweet, het leek wel Taebo Advanced. Wat zal de investering hier zijn? Een paar dagen terug was ik alleen in de keuken en er vloog iets heel snel naar binnen. Nog voor ik wist wat het was had ik het al naar buiten gejaagd. Pas toen zag ik dat het een kolibri was. Tante Helen zei dat ze dat nog nooit had meegemaakt. In Suriname ben ik sneller bijgelovig, en ik had zo in m’n hoofd geprent dat de kolibri mij goed nieuws kwam brengen. Ik hoop dat hij morgen weer komt.

Ach…

2007-04-21T21:36:00.000+01:00

“De film die voor vanavond gepland is, is nog onderweg van Zanderij, op dit moment is het ter hoogte van Lelydorp, wij gaan nu een andere film vertonen”. Ach, inmiddels lach ik alleen maar om zulke situaties en ik pas me wel weer aan hoor. Ik heb genoten van de andere film, “The House of Flying Daggers” die ik nog niet op het witte doek had gezien, en na de film kregen we alsnog een vrijkaartje voor een andere film. Toch niet slecht geregeld. Dit had ik kunnen mislopen als ik net als de meeste andere bioscoopgangers geërgerd mijn kaartje had ingewisseld.
Dit was gisteravond. Eerder die dag heb ik met Wahab, de man die voor mij gaat bouwen, het perceel bezocht. Daar constateerden we dat het indicatiepaaltje, dat ik in overleg met het Waterleidingbedrijf netjes had geplaatst, volkomen is genegeerd en de bouwkraan precies aan de andere kant is geïnstalleerd. Meteen bellen met het Waterleidingbedrijf natuurlijk en uiteraard stonden ze niet te springen om de kraan te verplaatsen. Wahab heeft met de meneer van SWM gebabbeld en het probleem zal creatief opgelost worden. In ieder geval staat het niet in de weg voor de bouw, maar wel op de plaats waar we de bouwkeet wilden hebben. Vorige week hebben oom Eddy en Tesie het perceel schoongemaakt en een paar dagen later ben ik met opzet na wat heftige regenbuien langs geweest om tevreden vast te stellen dat het perceel hoog ligt en van wateroverlast geen sprake is. Een hoog gelegen perceel en een goed afwateringsysteem is heel wat waard in Suriname!
Deze dagen doe ik het rustig aan. Natuurlijk probeer ik zoveel mogelijk te regelen voor de bouw en zijn er plannen om nog naar Powakka te gaan. Maar bovenal probeer ik de Suriname-sfeer volop in me op te nemen in de hoop dat ik het nog heel lang bij me kan houden als ik weer in Nederland ben. De Suriname-sfeer zit ‘em voor mij vaak in de kleine dingen: grietjebie-vogels die met wattebollen van de katoenbomen in de buurt druk een nestje bouwen en vervolgens weer verhuizen, wellicht omdat we vanaf oma’s voorbalkon vanaf de eerste rang hun nestje kunnen bestuderen; de manja’s die nu met veel kabaal uit de boom naar beneden vallen, ’s nachts word ik er zelfs wakker van; een paar Chinese jongens die met luide muziek fietsend voorbijkomen, achterop hebben ze een ghetto blaster gemonteerd, voorop de fiets knippert een fluorescerende lamp; een knappe Hindoestaanse jongen die haastig langsrijdt op de fiets, aan z’n voeten simpele teenslippers, aan z’n lijf een hemd dat heftig opbolt door de wind; en dan de schemertijd, mijn lievelingstijd, de zon gaat onder, het wordt koeler, de krekels worden wakker en de lucht wordt zwoel… Ik ga vast vreselijk huilen op mijn laatste dag in Suriname.
De foto's: Het perceel is schoongemaakt; de bouwkraan is reeds geplaatst.

Commewijne

2007-04-19T22:05:00.000+01:00

Vorige week hebben we twee keer district Commewijne bezocht. Commewijne ligt aan de rechterbank van de Suriname rivier, Paramaribo aan de linkerbank. Voorheen kon je Commewijne alleen via de boot of pont bereiken en was het meer een buitenplaats. Sinds de bouw van Bosje’s-brug (door Balast Nedam tijdens het presidentschap van Jules Wijdenbosch) is dit district zich echter in rap tempo aan het ontwikkelen en lijkt het meer een buitenwijk van Paramaribo. Ik keek mijn ogen uit. Ik heb een tijdje vanuit de auto zitten tellen, en volgens mij zit ik er niet ver naast als ik concludeer dat elk vijfde huis langs de weg in aanbouw is. En dan vraag ik me af: gaat het werkelijk zo slecht met de Surinaamse economie? Natuurlijk gooi ik deze uitspraak er af en toe uit en dan krijg ik antwoorden als: “Surinamers houden van klagen, ze zeggen dat ze geen geld hebben, maar lopen wel met de nieuwste cellulair (mobieltje) rond”, “Drugsgeld!, de economie van Suriname draait voornamelijk op drugs”, “Het zijn de Euro-Surinamers die terugkomen en komen bouwen”. Ja, daar hoop ik er ooit ook een van te worden, de bouwende Euro-Surinamer!, maar ik heb nog steeds geen bouwvergunning. Mijn oom Ot en tante Ike die enkele jaren terug naar Suriname zijn geremigreerd bouwen in Commewijne (Sinabo, 34 km vanaf Bosje’s brug); in dit gedeelte is geen bouwvergunning nodig. Desondanks duurt de bouw al anderhalf jaar langer dan ze hadden gepland. Het bezoek was erg leerzaam en ik kon hier en daar wat afkijken. Het is ook heerlijk vertoeven daar en de natuur is omvangrijk. Ze hebben achter hun huis een kreek lopen en daar weer achter een groot stuk verwilderde plantage. Een jonge aka (buizerd) kwam heel dicht bij het huis op een paaltje zitten en een boesie anansi kroop over het plafond van een van de kamers. Michelle heeft heel stoer, voor haar doen, de spin bewonderd. Michelle en Tyshira zijn inmiddels terug in Nederland. M’n moeder was vol verbazing; haar jongste dochter was helemaal veranderd, niet alleen was ze ontzettend bijgekleurd, maar ze wilde ook in de tuin zitten, wat ze anders nooit deed, en toen er een kleine spin op haar hand landde, sloeg ze het gewoon weg. Tyshira is nog donkerder en met een zwaar Surinaams accent teruggekomen en zegt regelmatig tegen mijn moeder: “geef me een (kleine/grote) brick hoor!”, vrij vertaald: “doe me een lol zeg!”.
Op de foto’s: Bosje’s brug, dit is de onofficiele naam, de officiele naam is er nog niet omdat de ex-president de brug naar zichzelf wil noemen, maar vanwege vermeende fraude bij de aanbouw zijn velen hiertegen; het huis in aanbouw van oom Ot en tante Ike, hun achtertuin, een jonge aka op bezoek in de tuin, een boesie anansi op bezoek in de toekomstige slaapkamer.
We zijn vorige week ook nog naar Nieuw Amsterdam geweest, ook gelegen in district Commewijne. In vroeger jaren ging men daar regelmatig naar toe voor een dagje uit. Het is nog steeds een heerlijke plek om te vertoeven, want het is gelegen aan de rivier en het waait daar altijd. Nieuw Amsterdam was een verdedigingsbolwerk, voornamelijk tegen aanvallen vanaf de zee en rivier. Je komt daar dan ook overal kanonnen tegen. Deze keer ook veel mopé’s, zure vruchten, uitermate geschikt voor siroop of inmaken. We hebben hier bij mijn oma op tafel ook een pot met gestoofde mopé’s staan, gewoon om te eten als lekkernij.

Even luxe doen

2007-04-14T18:17:00.000+01:00

Het appartement waar ik al sinds 2 januari heb gehuisd, eerst met Paul, dan met Maarten als buurman en later met m’n zusje en nichtje was de laatste 5 dagen van m’n zusje’s vakantie niet meer beschikbaar. Na wat wikken en wegen hebben we ervoor gekozen om tijdens deze laatste dagen maar even luxe te doen. We zijn verhuisd naar het Residence Inn Hotel. We hebben hier een zwembad, ontbijt en room service! Ik moet wel zeggen, een hotel met zwembad is wel top hoor, want wat ik echt miste in het appartement was om soms eens gewoon lekker buiten zijn, zonder het meteen vreselijk heet te hebben. Maar ja, 70,- euro per dag hoest je niet zomaar op. Dus nemen we het er nu lekker van. Uitgebreid ontbijten met fruit, getoast brood en pannekoeken, roomservice bellen voor saoto soep en loempia’s op de kamer, zwemmen en zonnen, of met een parbo biertje buiten aan je weblog schrijven. Service en kwaliteit is hier duidelijk wel aanwezig.

Pasen in Redi Doti

2007-04-13T20:43:00.001+01:00

De Paasdagen hebben we in Redi Doti doorgebracht. Redi Doti is een Indianendorp niet zo ver van de badplaats Blaka Watra en toeristentrekpleister Jodensavanne. De echtgenoot van mijn tante Anita is in Redi Doti geboren en samen hebben ze daar een gezellig en eenvoudig huis met een groot kamp. Het huis is eenvoudig voor Europese standaarden, maar luxe voor Indiaanse standaarden, zij hebben bijvoorbeeld een kraan in de keuken waar regenwater uit komt. In het dorp is een kleine winkel en een bar, er is alleen regenwater en in de avonduren is er (soms) elektriciteit. Als je van de stad daar naartoe gaat moeten er dus uitvoerig inkopen worden gedaan en ijs en ijsboxen zijn een “must” voor de koude biertjes. Om bij Redi Doti te komen moet je bij Carolina met de pont de Surinamerivier oversteken. Intussen is er wel een brug in aanbouw; volgens planning moet deze Carolinabrug eind 2007 af zijn.
We hebben onderweg een korte stop gemaakt bij onze plantage, maar Michelle was niet zo gecharmeerd van al het groen om haar heen en wat er zich daarin kon verschuilen. Ze wilde ook niet al te dichtbij het kamp poseren, want onze boesie anansi had daar z’n nestje nog steeds. De stop was zo kort dat ik niet heb kunnen inspecteren hoe het met het gigantische bijennest is verlopen dat Eddy de vorige keer (toen Maarten mee was) met insectenverdelger onder handen had genomen (zie foto). Omdat het zo groot is en aan een huisje vastzit konden we het niet wegbranden, de boel zou in de fik kunnen gaan. Kleine bijen- of wespennesten zijn wel weg te branden (zie foto). We maakten weer ietsje verder een stop bij de bron, waterverwerking, en bottling van Aqua Para, want we waren vergeten Paramaribo kraanwater mee te nemen. 12 flessen drinkwater bleken voor 3 dagen meer dan genoeg te zijn. Mijn tante drinkt inmiddels regenwater, ze heeft haar gestel hieraan laten wennen. Voor een ieder die dit ook wil: de investering is slechts een paar dagen diarree. Gelukkig hoefden we niet lang te wachten alvorens we met de pont de Suriname rivier konden oversteken. Toen we in het dorp aankwamen was Tyshira meteen in haar sas, want voor haar zag ze één enorme zandbak. Drie dagen lang zijn we enorm verwend met lekker eten en lekkere drankjes. Ik heb nog geprobeerd met een handnaaimachine die ik op de Colombiaanse beurs had gekocht het stuk biesband aan de pangji van Tyshira te bevestigen, maar moest het opgeven, want het werktuig bleek een “original made in China” te zijn. Daar ben ik weer mooi in gestonken.
Op paaszondag was er feest op Redi Doti; met de omliggende dorpen was er een slagbal- en voetbal toernooi georganiseerd en s’avonds was er een "dansi". Eerst leek het niet op gang te komen, en viel zelfs de elektriciteit een paar keer uit, maar gelukkig kwam dit weer goed en uiteindelijk kwamen er twee auto’s met gezellige muziek aanrijden waarvan een met dansende fluorescent lamp. DJ Gilly was in da house!!! DJ Gilly was echt een gangmaker, helemaal met zijn uitspraak: If joe sdon dat wan taki dat ie leni krosi, deng sma sa e dansi ne leng krosi. Vrij vertaald: Wie blijft zitten heeft vast geleende kleren aan, wie danst niet.
Kort daarna barstte het feest los, eerst met Ingi Pokoe’s (Indianen muziek) waarbij Indiaanse jongens en meisjes op een rij gingen staan en van voor naar achteren deinden op de muziek. Daarna wat bubbling -meer voor de jongeren-, house -een lange Belgische jongeman kwam in actie-, wat disco-merengue -ik ging ook een dansje wagen met m’n zus-, toen soul -ik verliet het feest, de Belg vroeg m’n zus ten (stijl)dans- en tot de ochtend heeft Salsa-Michelle met Eddy gedanst. Eddy was volledig uitgeput door m’n zusje, maar ze hebben grote lol gehad. Het zal me niet verbazen als deze gebeurtenis nog steeds gesprek van de dag is in het dorp. M’n zusje heeft enorm genoten, maar eerlijkheidshalve moet erbij gemeld worden dat ze helemaal in Redi Doti wel een heel krokant gommakoekje heeft gespot. Fotoserie 1: Het huis van tante Anita en oom Eddy; Tyshira was al snel aan het verkennen, Michelle aan het zonnen; iedereen had z’n eigen hangmat in het kamp; Michelle demonstreert de pangji voor de tent waar ik in sliep, later sliep ze samen met Tyshira in een andere tent ernaast; dansen in de regen. Fotoserie 2:Wandelingetje naar de rivier; als je Paloeloe’s wilt plukken moet je wel laarzen aan, want ze groeien in zwampen; Tyshira kan overal poseren; een voetbalploeg van een omringend dorp arriveert; de dames van Redi Doti zijn aan slag met slagbal.
Fotoserie 3: Bana Beki vogelnestjes; de hagedissen in Redi Doti zijn lelijk; Tyshira had per ongelukkig een vlindertje dood gemaakt, we hebben het maar begraven, ze plukt hier bloempjes voor het graf; Tyshira speelt hier een hinkelspelletje in de schemering, ik kon het me nog herinneren van mijn kinderjaren in Suriname; ’s avonds was het fris, dus heerlijk rond een kampvuur; nooit gedacht dat Tyshira helemaal naar de overkant achter een witte kip aan durfde te rennen, toen ik haar vroeg of zij ‘em wilde vangen zodat we het ’s avonds konden opeten.

Service en kwaliteit

2007-04-11T14:42:00.000+01:00

Gelukkig ben ik mij ervan bewust dat ik zowel in werk als dagelijks leven erg gefixeerd ben op doel en resultaat. Ik kan niet goed tegen lange vergaderingen die gaan over wat er moet gebeuren, zonder dat er een behoorlijke actielijst met verantwoordelijken uitkomt. En onder vrienden en familie voel ik me vreselijk ongemakkelijk als we aldoor praten over wat leuk of nodig is, zonder dat er iets mee of aan wordt gedaan. Ik wist daarom ook van tevoren, dat als ik met mijn gestelde doelen teveel tegenwerking zou krijgen in Suriname, mijn tijd nog niet gekomen is om mij hier te vestigen.
Wat betreft uitjes heb ik helemaal niets te klagen in Suriname. En dat terwijl ik hier geen auto (noch rijbewijs) heb en dat is echt een “must” hier. Maar beschik je over een dosis regelkwaliteiten (ie kan’ org’a sani), wat vakantiegeld en goeie vrienden of familie met een auto, dan kan je hier toch de tijd van je leven hebben. De meeste uitjes binnen en net buiten Paramaribo zijn hier fantastisch te regelen met de verschillende taxi-services. Voor een heel schappelijke prijs wordt je naar een verre bestemming gebracht en wordt er uren op je gewacht terwijl jij je vertier hebt. Wissel je dit af met volledig georganiseerde tours waar je vette euro’s voor betaalt, en uitjes die je samen met vrienden of familie op touw zet, dan kan dit een fantastische vakantie opleveren.

Het regelen van zaken is echter anders, zeg maar ronduit knudde! Ik hoef er echt geen doekjes om te winden, de algemene kennis, scholing en ontwikkeling van de gemiddelde arbeider is bijzonder laag, en jammer genoeg mist vaak ook de interesse en motivatie om een stap verder te komen. Ik ben niet welvarend genoeg om mijn bouwplannen via een architect te laten lopen, anders was het misschien een stuk sneller gegaan, maar volg je de weg van de gewone man, dan kan deze weg eindeloos lang zijn. Begin december heb ik mijn bouwwensen bij de tekenaar van het Ministerie van Openbare Werken ingeleverd en een bouwvergunning aangevraagd en ik heb de bouwvergunning nu begin april nog steeds niet. Afgelopen donderdag ben ik zelf maar een kopie van de definitieve tekening gaan ophalen in de hoop dat ik hiermee toch nog wat kan beginnen voor ik weer uit Suriname vertrek. Wederom benadrukte mijn contactpersoon aldaar dat ik nog even geduld moest hebben voor de bouwvergunning. Geloof me, mijn grens voor “even geduld” is al maandenlang geleden overschreden. Ik was toen hevig gefrustreerd, maar later heb ik me berust in deze gang van zaken en ben toen gewoon lekker doorgegaan met vakantie vieren. Mijn tante vroeg of ik niet heb gevraagd waarom het toch zo lang duurt, ook dat wil ik niet meer weten. Ik wil niet meer weten dat de computer is gecrasht of het net vakantietijd is of dat het vreselijk druk is of dat we moeten wachten totdat de directeur terug is van vakantie. Ik bouw inmiddels liever op een van mijn maatstaven voor kwaliteit hier in Suriname, “de website”; heeft een organisatie een website en wordt het regelmatig bijgewerkt, dan ben je hier redelijk verzekerd van goeie kwaliteit. Tot nu toe ben ik niet bedrogen uitgekomen. Uiteraard heeft het Ministerie van Openbare Werken geen website.
Afgelopen donderdag op de Combémarkt werd ik nog eens met mijn neus op de feiten gedrukt en heb ik de definitieve beslissing genomen; ik vestig mij nog niet in Suriname, maar misschien wel over een paar jaartjes, want ik heb er vertrouwen in dat de gigantisch toenemende toeristenstroom zal leiden tot betere service en kwaliteit.
Wat gebeurde er nou op de Combémarkt?

Aangezien m’n zusje en ik eerder geen pangi (doek die je als jurk om jezelf kunt wikkelen) voor kinderen konden vinden, had ik een stukje stof gekocht dat ik netjes wilde afwerken met een stuk biesband. Ik vond dit bij de Combémarkt, in een vitrine, op een rol, 0,50 srd per meter. Eerst vroeg ik het jongetje (minderjarig!) op de betreffende afdeling om een meter biesband, maar ik bedacht me toch snel, “nee doe maar anderhalve meter”. Hij gebruikte de toonbank om het af te meten en knipte het door met een schaar die zijn collegaatje uit de vitrine haalde. Ik bekeek het stuk biesband en zag dat het te kort was. Volgens mij is dat geen anderhalve meter, zei ik tegen het jongetje. Hij haalde nu zelf een rolmaat uit de vitrine en concludeerde dat het stuk biesband 1,25 m was. Eerst vroeg hij me nog of ik een stukje van 25 cm erbij wilde, maar daar bedankte ik voor. Hij knipte weer netjes een stuk biesband voor mij af, nu van 1,50 m. Zoals gebruikelijk moest ik nu richting kassa gaan om eerst te betalen. De mevrouw aldaar moest natuurlijk het werk van haar zeer jonge collega goed controleren. Hij had het stuk biesband al bij haar afgeleverd met de melding dat het 1,50 m was, dat hij het had afgemeten en dat het 0,50 srd per meter is. Zei riep vanaf haar plek naar hem toe: hoe moet ík het meten dan? Hij liep naar haar toe met de rolmaat. Ze zei afkeurend: daar kan je het toch niet mee meten. Ik begreep dat ze bedoelde dat hij geen verkoopartikel uit de vitrine mocht gebruiken. Maar ze liet de lengte toch met dezelfde rolmaat door een andere jongeman opmeten. Inderdaad anderhalve meter. “Maar hoe weet ik wat het kost dan?” De kleine jongen riep naar zijn collegaatje en deze riep van achter de toonbank “50 cent per meter”, maar de mevrouw wilde de rol zien, dus kwam hij naar de kassa gelopen met de rol biesband. Nu had de mevrouw alles gecontroleerd, maar ze kreeg duidelijk moeite met de rekensom. Hoeveel kost nu eigenlijk anderhalve meter biesband als 1 meter 50 dollarcent kost. Ze vroeg het maar aan de jongeman. Hij dacht even na, maar hij kon het haar ook niet zeggen. Een andere dame naast haar keek toe, maar zei ook niets. Ze riep naar voren in de winkel. Daar was een snelle jongeman die duidelijk van wanten wist. Deze kwam snel aangelopen. Ze legde hem een beetje broeja (chaotisch) de situatie uit en hij begon het stuk biesband met de rolmaat op te meten. Vol verwondering keek ik naar dit schouwspel waar inmiddels 6 mensen naar mijn stukje biesband van 75 dollarcent (20 eurocent) aan het staren waren. Ik was blij dat ik aldoor mijn mond had gehouden, want anders had ik dit misschien niet meegemaakt. Nou goed, de snelle jongeman had inmiddels begrepen dat het probleem niet bij de lengte maar bij de totaalprijs lag, en toen hij 75 cent zei, ze de mevrouw: “Oh ja”. Ze begon nu haar bonnetje te maken, maar de dame naast haar leidde haar af door te vragen waar dit stuk band nou voor diende. Heel netjes legde ze uit dat het bedoeld was om de rand van een stuk stof mooi te maken. Ze ging door met het bonnetje, maar ze keek er een beetje verward bij. Ze was bij het kolommetje voor de prijs en toen zei ze: “ik schrijf gewoon 1,50 srd op hoor?!”. Dat werd me nu te gortig en ik corrigeerde haar: nee hoor mevrouw, het is 75 cent. Oh ja, u hebt gelijk, zei ze, en ik zag dat ze inderdaad 0,75 srd opschreef. Na een half uur mocht ik dan eindelijk met m’n stuk biesband naar huis.

Gommakoekje

2007-04-04T20:46:00.000+01:00

Toen ik laatst terug kwam van Rainville Supermarket met een bakje “no brand” gommakoekjes was mijn zusje verkocht. Michelle verkiest in tegenstelling tot mij 10 gommakoekjes van Rainvile Supermarket boven een stuk bruine koek van VanderMeer. Dit was aanleiding voor mijn tante Helen om ons te vertellen dat in haar jongere jaren gommakoekje als koosnaampje werd gebruikt voor iemand die je leuk vond, want het is zo’n zacht en lekker koekje….
Ik vroeg mijn zus meteen of ze al een gommakoekje had gezien in Suriname. Net als ik, had ze nog maar één gommakoekje gespot. Dat is toch niet echt veel hè? Waar zijn al die Surinaamse gommakoekjes toch naar toe? Wij kunnen ze niet vinden. Volgens mij was haar gommakoekje een Eurosurinamer, ze had hem bij Blauwgrond gespot terwijl hij met z’n achterwerk naar ons toe aan het bestellen was. Daar ging ook het grootste deel van haar aandacht naar toe. Mijn gommakoekje was nog minder Surinaams, nl. een jonge bruinblonde Brasshio (Surinaams voor Braziliaan) met een uitdrukking vol avontuurlijke beloftes. Onze conclusie was dat we het aantal gommakoekjes moeten opwaarderen, dus hebben we ons voorgenomen onze ogen wat beter de kost te geven. Ik had m’n zusje al voor haar vakantie lekker gemaakt met een verwendagje in Suriname, dus niet zo gek om daarmee een beetje in de stemming te komen. Maar tja… het was een verwendagje op z’n Surinaams.
Ik moet eerlijk zijn het concept van Thermen Hermitage is fantastisch, zeker voor Surinaamse begrippen. Prachtig gebouw, heel mooi marmer, alles krakend schoon, professionele apparatuur, maar dan…. het personeel. Mijn pedicure behandeling begon goed, de dame was niet erg spraakzaam, maar dat maakte niet uit, ze leek haar vak te verstaan. Heel netjes vroeg ze me steeds of ik bekend was met dit of dat of legde ze uit wat het deed, en op een gegeven moment vroeg ze me ook: u bent toch niet bang voor mesjes? Ze had een klein mesje waarmee ze voornemens was mijn akelige eeltplekken weg te snijden. Met m’n stomme kop zeg ik: nee hoor, ik vertrouw op uw kunde. Niet veel later schoot ze uit en begon mijn voet te bloeden. Pijnlijk moment! Ik ben geen mietje hoor, en verder heeft ze alles prima gedaan, maar voor een pedicure zien ze me daar niet meer terug. Michelle kreeg intussen een heel geslaagde gezichtsbehandeling van de eigenaresse, die gezellig met haar babbelde en vertelde hoe moeilijk het was goed personeel te vinden. En dat hebben we weer gemerkt bij het Turks bad en massage. We werden eerst grondig gewassen en behoorlijk stevig gescrubbed, ik was bijna bang dat mijn inmiddels diep goudbruine huidskleur - vol trots ben ik erop - werd afgescrubbed, zoveel dode huid raakte ik kwijt. Maar ik heb de kleur nog steeds, en nu met een babyhuidje. Het was best lekker. Na het bad werden we stevig gemasseerd, het was echt niet het soort massage waar je bij in slaap valt; een aantal spieren werden ietwat pijnlijk wakker geschud. Heel voorzichtig werd er wel omgegaan met onze zwakke plekken, verrekte spier, stress-schouders enzo. Maar wat deden de dames intussen? Ze begonnen hun slechte arbeidsomstandigheden in ons bijzijn en zelfs met ons te bespreken. Daar kan ik me dus waanzinnig aan ergeren; terwijl ze ons aan het masseren waren zaten ze hun negatieve energie op ons los te laten. Kan je nog beter je doel mislopen dan op deze manier? Ik vind het erg jammer en hoop dat de eigenaar de houding en kunde van zijn personeel kan opkrikken, want de ambiance en de faciliteiten waren daar top. Over een jaartje wil ik de Hammam behandeling wel weer uitproberen, maar de pedicure kamer kom ik niet meer in!

Volgens mij is het gommakoekje het meest typische koekje voor Suriname. Het verwondert mij keer op keer dat er met maizena als hoofdingrediënt toch een behoorlijk lekker koekje gemaakt kan worden. Hier is tante Helen’s recept: 125 gr roomboter of margarine, 100 gr witte suiker, 1 ei, 1 eetl vanille essence, 1 eetl custardoeder, ongeveer 350 gr maizena en wat muisjes. Boter en suiker romig mixen, ei en vanille essence erbij, maizena en custardpoeder lepelsgewijs toevoegen tot het mengsel niet meer aan de vingers plakt. Op een beboterd bakblik, dat je met maizena bestuift, vorm of spuit je de koekjes op, en in een voorverwarmde oven bak je, op ongeveer 150 graden, de gommakoekjes totdat ze goudgeel beginnen te worden. Haal ze dan meteen uit de oven. Verbrand je niet aan hete gommakoekjes!!
Intussen vermaakt Tyshira zich nog kostelijk in Suriname. Op de foto’s: het balkon van oma blijft Tyshira inspireren tot prinsessen verhalen, als ik haar vraag even te poseren, is dat geen probleem; mijn hobbelstoel uit kinderjaren heb ik grondig schoongemaakt en Tesie heeft het geverfd, Tyshira geniet er met volle teugen van; de Maretraite Mall heeft een kids playground, deze is overigens gratis, maar de openingstijden zijn vreemd; in het pannekoeken en poffertjeshuis zijn de pannekoeken en poffertjes echt top! Meestal ben ik in voor nieuwe dingen proberen, maar ik heb de hartige pannekoek met bakkeljauw niet aangedurfd; Tyshira’s lievelingsbezigheid in oma’s tuin is nog steeds schelpen zoeken.

Regen

2007-04-02T00:45:00.000+01:00

Afgelopen week heeft het veel geregend in Paramaribo. De regentijd is geen makkelijke tijd voor de vakantieganger, want het buitenleven staat dan min of meer stil. Zelfs met paraplu is de afstand van huisdeur tot taxi eigenlijk te groot; als het zo hoost wordt je toch kletsnat en door de hoge vochtigheidsgraad en gebrek aan zon droogt je kleding nauwelijks meer op. Gezellig binnen zitten met een kopje koffie en een koekje, dat soort knusheid werkt gewoon niet in Suriname. Zelf zit ik bij heftige regen het liefst op een gigantisch groot terras waar het dan lekker doorwaait, maar niet inwaait. Helemaal geslaagd is het als je bijvoorbeeld bij hotel Torarica op het binnenterras of bij de pier zit met een cocktail en een live-bandje. Zit je bij regen op een terras aan de straat, zoals bij ’t Vat, dan wil het wel eens goed stinken en dan smaakt hun overheerlijke saoto-soep ook niet meer zo lekker, en aangezien hun cocktails sowieso niet pluis waren, dan verkas je maar naar betere oorden. Dus, ja, ik zeg het maar eerlijk, de laatste tijd zitten we regelmatig bij Torarica, ik aan de Margarita’s m’n zusje aan de Pina Colada’s. Als Tyshira meegaat maken we het niet zo heel laat, hoewel ze het fantastisch vindt om ’s avonds met ons uit te gaan. Nu Maarten hier niet meer is, gaat zij nu maar met de Braziliaanse dames op de foto.
Tussen de regenbuien door zijn we toch ook naar wat van m’n favoriete plaatsen gegaan. Met mijn tante Anita en haar echtgenoot Eddy naar de Kwattamarkt: voor het eerst zag ik een gerookte en gedroogde rog. De verkoopster wilde in principe wel voor me poseren. Met hun hebben we ook weer restaurant Shin Kong bezocht, deze keer waren we vroeg, rond 18:00 uur, spitstijd was om 20:00 uur, het restaurant stroomde vol en de parkeerplaats zat bomvol met grote 4WD’s. Gelukkig herkende de kok mij nog, en kregen we daardoor een speciaal gerecht aangeboden, heerlijk mals hertenvlees in een stoofpotje.
Natuurlijk heb ik m’n zusje naar Chris Roti-shop aan de Maystraat gebracht, ook zij vindt de roti’s daar top. De ruimte is wel een beetje ongezellig, maar niet storend. De airco wel, die staat te koud. Misschien is dat wel om bepaalde klanten af te koelen. Want men werkt hier met een nummertjessysteem, dus ook al heb je 10 gouden tanden en is je 18 karaat gouden halsketting 2 kilo zwaar, je moet op je beurt wachten.

We zijn natuurlijk in de Palmentuin geweest, deze keer met Tyshira in de speeltuin. Op een zonnige ochtend zijn we weer gaan zwemmen bij de vriendin van mijn tante. Toch helemaal niet gek hoor, zo’n privé zwembad. Die ochtend was ie extra diep vanwege de regen.
Echt precies tussen twee heftige regenbuien door waren we in de dierentuin. De blasman was weer vreselijk slecht gehumeurd, maar niemand was zo gek om ‘em aan te halen, door het natte weer lieten de kaaimannen zich zien en deze keer werden we alledrie verliefd op een klein schattig aapje dat vrij in de bomen voortbewoog.
Over verliefdheid gesproken, uiteraard moest ik mijn zusje ook laten zien waar het andere buitenleven zich afspeelt; ik bedoel dan de wereld van de buitenmannen en buitenvrouwen. In Paramaribo met zijn hoge dorpsgehalte kan je niet zo makkelijk met je buitenliefje voor een hotel parkeren en daar een paar uurtjes doorbrengen. Voor je het weet is je auto gesignaleerd en heeft men de rekensom gemaakt dat 2 mensen de lunchpauze gemist hebben. Dus hebben we hier wat anders, bijvoorbeeld de Miami Inn die om de hoek van ons appartement is. Je kiest een garage waar er Vrij staat. Je rijdt met je auto naar binnen, achter je gaat de deur dicht en het bordje gaat op Bezet. Vervolgens kan je in een van de appartementen erboven je buitenavontuur beginnen. Uit betrouwbare bron heb ik vernomen dat dit op het moment een booming business is in Paramaribo.

Parbo bier

2007-03-26T13:36:00.000+01:00

Wie houdt er niet van Parbo bier….?!!!! Zie hier mijn nichtje Tyshira kort na haar eerste slokje Parbo bier op de Kwattamarkt.

Sexy Waka

2007-03-24T15:12:00.000Z

Vanochtend vroeg was ik al wakker en zat ik achter de laptop te schrijven aan enkele teksten in verband met het overlijden van oompie Tik. Mijn schrijven werd verstoord door de kamrawintjes die, duidelijk met heel andere dingen bezig waren dan ik op het moment. Het geluid dat deze gekko’s maken als ze een vrouwtje lusten is best raar, het is alsof één roestige gordijngelijder steeds kort over de gordijnrail beweegt. Nou ja, natuurlijk moest ik even inspecteren hoe dat eraan toeging en als het effe kon een fotootje maken, maar ze wilden me daar geen deelgenoot van maken; ze gingen snel uit elkaar toen ik mijn camera op ze richtte. Hééé, wat was dat nu. Was dit de gekko op wie ik anderhalve maand geleden heb getrapt, de staart ontbrak! Nou, nu voelde ik me helemaal niet schuldig meer, ik denk dat ze door het ontbreken van de staart een extra sexy loopje moest hebben, want het mannetje was helemaal wild van haar.
Drie dagen terug zat ik samen met m’n zusje in de avond heerlijk op wat terrasjes in de stad. Het was een zwoele avond en zelfs bij de pier van hotel Torarica was het niet koel. We bestelden twee uitmuntende cocktails, m’n zusje een piña Colada en ik mijn favoriet, een Margarita straight. Eerder op de avond hadden we al bij ’t Vat deze cocktails besteld. Mensen, doe dit niet, als je een authentieke cocktail lust, Torarica is the place to be! Ik ben geen expert, maar ik weet wel, dankzij de duitse cocktail-bijbel, hoe mijn favoriete cocktails moeten smaken en eruit horen te zien, weg met dat parapluutje en die olijf! Nou goed, het was een woensdagavond en het was erg rustig in Torarica, maar desalniettemin was er een optreden van Ruben Silvin, een populaire stand-up komediant in Suriname.M’n zusje en ik hebben ons kostelijk vermaakt en vreselijk gelachen, Ruben had zelfs nog een mop over dominee Polanen, familie van mijn neef Chris. Surinaamse humor is best wel apart, de clue van de grappen is vaak niet zo sterk, het gaat meer om de “jus” die je erbij doet bij het vertellen van de grap. Zo was er ook een anekdote over de sexy waka van de Samaraccaanse vrouw en de fôto-(stads-)vrouw. Ruben beeldde dit fantastisch uit, van de ene kant van het podium liep hij in hoge snelheid met de borst vooruit en armen heftig zwaaiend naar de andere kant; dit was de Samaraccaanse vrouw, ze loopt alsof ze je een klap komt geven. Maar dan de fôto-vrouw, nou, dat hupje en de wiegende heupen deed hij ook fantastisch. Ik herkende mijn zusje hier meteen in. Want mensen, ik ben erg trots op m’n knappe zusje, maar ik weet niet hoe lang ik het nog zal volhouden om met haar over straat te lopen. Staat er binnenkort in de krant dat het aantal verkeersongelukken in Paramaribo drastisch is toegenomen, dan weten jullie hoe het komt. Pssst, mmmmmhuwah, schatje!, “welkom in hotel Torarica, wat kan ik voor u inschenken?”, “oh, u gaat al naar huis, dat is jammer, het wordt dan weer een saaie avond voor ons”, ik weet niet wat ik hoor, één heer op straat wilde het echt niet opgeven, hij reed een stukje door en stopte op het trottoir om nog door te gaan met zijn paringsgeluiden, en als laatste noodkreet gooide hij “Sexy waka” eruit, m’n zusje draaide zich even al lachend om en pas toen ging hij.
In Suriname is het flirten tot een sport verheven, en vaak kan je niet anders dan erop reageren of minstens heel hard lachen. En als je dan met je kindje over straat loopt maakt dat helemaal niets uit; “schatje” wordt dan gewoon vervangen door “mammie”. Ik vroeg ook aan één van onze kennissen: “als je niet gaat stappen ’s avonds, wat is dan je “kiek” (vertier)?”, antwoord: voor de bar staan met een biertje en de meisjes vervelen. Ik wilde natuurlijk meer weten en ik kreeg meer: heb je beet, dan krijg je wel al heel gauw te horen: koop een cel-kaart voor me, nôh?! (cel-kaart=mobiele prepaid kaart) Op het moment dat ik dit hoorde zaten we in de auto terug van Powakka en toevallig belde Chris, hij zat in het vliegtuig en zou over een uurtje opstijgen. Hij beaamde dit ook meteen, ook hij had vele verhalen gehoord en zei: ja, ik heb gehoord dat je hier héél ver mee kan komen! Chris stelde ook nog voor dat Maarten en ik naar Perola in de Prinsessestraat, een Braziliaanse buurt, zouden gaan. Je kan daar tot heel laat in de nacht eten, en wel, hij was er toevallig nog om half drie in de ochtend en toen gingen opeens de deuren dicht. Wat was er aan de hand? Er was een huurmoordenaar in de buurt gesignaleerd en die wilden ze natuurlijk niet binnen hebben. Op Maarten’s laatste avond zijn we ondanks dit onheilsbericht toch naar Perola gegaan. Maarten zei dat hij er geen problemen mee had, maar ik voelde me best wel geïntimideerd door al deze Brazilianen met zwaar getekende gezichten. Maarten en ik waren zwaar in de minderheid, eigenlijk waren we de enige minderheid. Dankjewel Chris! Nou goed, ik liet mijn blik wel rondwaren natuurlijk en raakte meer en meer gefascineerd door deze mannen met gezichten, alsof bloedwraak, moord en doodslag hun leven beheerste. Ik raakte meer en meer geïntrigeerd en mijn fantasie ging op de loop. Maarten vond dit 10 keer niks. Trouwens we hebben in het restaurant nog een mals stuk biefstuk gegeten!

Oompie Tik

2007-03-23T12:16:00.000Z

Mijn oom Johan, broer van mijn moeder, die in januari nog met ons naar de plantage is geweest is anderhalve maand geleden met spoed weer naar Nederland vertrokken. Gisteren lag hij 8 uur in de operatiekamer bij de neurochirurgie in Leiden en hoewel de operatie in eerste instantie goed was verlopen heeft hij het niet gehaald. Het verdriet is enorm, want ondanks zijn kritieke toestand, hadden we niet verwacht dat hij ons zo snel zou verlaten. Gisteren waren we bij oma, de buren kwamen langs, vrienden van oom Johan en veel familie. Elk telefoontje met medeleven vanuit Nederland en Suriname werd door mijn tante aan de aanwezigen doorgegeven. Maar pas laat in de avond drong het na een lang telefoongesprek met m’n moeder echt goed tot mij door dat hij er niet meer is. Het doet extra pijn omdat hij een goed mens was. In Suriname is “medelijden” bij heel veel mensen ook echt medelijden; dus niet met de negatieve bijklank die we in de westerse wereld hebben. Als je medelijden met iemand hebt, dan ben je ook daadwerkelijk meevoelend en in de meeste gevallen doet men er ook iets mee. Dit drong al in de eerste maand vakantie in Suriname tot me door; hier leeft nog sterk waar het volgens mij in het leven echt om gaat: om elkaar geven en dit ook tonen. Oom Johan, die sinds zijn pensioen de laatste jaren een half jaar in Nederland en een half jaar in Suriname verbleef ondersteunde een aantal mensen hier in Suriname. En deze zullen hem ook vreselijk missen. Hoewel ik het vreselijk vind dat ik nu niet bij m’n moeder ben om haar bij te staan, ben ik ook blij dat ik hier op de Surinaamse manier kan rouwen. We hebben een kaarsje voor hem gebrand en de hele avond over hem gepraat, met tranen en gelach. Volgens Surinaamse traditie komt er in de krant een overlijdensbericht met foto.
Op de foto staat Oompie Tik bij de vijver op de plantage. Oompie Tik was zijn bijnaam omdat hij binnen familie en kennissenkring de peuters met hun dikke pamperluiers zogenaamd harde tikken met z’n slipper gaf.

Relaxed man…

2007-03-20T16:39:00.000Z

Zo, een tijdje niet geschreven. Het is ook effe druk geweest. Vrijdag voorbereiden voor Powakka, tijd uitgetrokken om Maarten’s Awarradam avonturen te horen en de foto’s te bekijken, afscheid genomen van Chris; zaterdag de hele dag in Powakka geweest, op de terugtocht wat autopech gehad; zondag m’n zusje Michelle en haar dochtertje Tyshira van het vliegveld gehaald, in de avond natuurlijk met z’n allen naar oma en tante Helen geweest voor het welkom. Maar omdat het gisteren Maarten’s laatste volle dag in Suriname was, heb ik toch nog een uitje op touw gezet; Whitebeach had hij nog niet gezien, en Michelle en Tyshira ook nog niet.

De ochtend begon niet echt fantastisch, want ik had in de morgen buikpijn, waarschijnlijk van de nasi die we de dag tevoren op de retourtocht vanaf het vliegveld Zanderij in Lelydorp hebben gekocht. Michelle en Tyshira waren al om 5.00 uur wakker, dus konden we al babbelend rustig inpakken. Maarten was ook al vroeg op en op de combémarkt inkopen aan het doen; o.a. hangmatten en rum geloof ik. Toen hij terug kwam trof hij Tyshira al zonnend met zonnebril en waaier op het terras van het appartement aan. Onverbeterlijk modepopje! Ietsje later liepen we met z’n allen voor ons ontbijt naar de broodjeszaak aan het eind van de straat. (Even tussen haakjes: de import-bloemkool die Maarten op z’n derde vakantiedag hier heeft gekocht heeft hij eergisteren eindelijk weggegooid. Ik ben geneigd om dit als een symbolisch gebaar te zien.)
Om 10.00 uur stapten we in de taxi die ons naar White Beach zou brengen. Ik had de dag tevoren de taxi al besteld, en wellicht is de juiste taxichauffeur op deze rit gezet. Hij was relaxed man, hij vroeg het wel eerst hoor, maar onderweg stopte hij even om een portie eten te kopen, en tijdens de rit babbelden we gezellig met ‘em; hij leerde ons kennen, wij leerden hem kennen. Ik vroeg hem bij Domburg even af te slaan en een rondje te rijden. In Suriname tikt de meter van de taxi echt niet door hoor, sterker nog, er is geen meter. Als je onderweg ergens wilt stoppen om iemand te groeten, of je wilt even uitstappen om van het uitzicht te genieten, een portie eten kopen, als je even wilt toeteren als je iemands huis langskomt, het kan allemaal. En wachten, dat is helemaal geen probleem; deze taxichauffeur zou gewoon op en met ons wachten tot we zover waren om weer naar huis te gaan. We hadden bij Whitebeach een hut gehuurd, en op een gegeven moment vroeg hij zelfs of hij zijn hangmat ook in de hut kon ophangen, jaja… hij kwam niet onvoorbereid. Hij had de nacht doorgehaald tot 2.00 uur in de ochtend, dus een dutje kwam hem goed uit. Vanwege mijn rommelige buik ging ik niet zwemmen, dus babbelde ik een tijdje gezellig met de taxichauffeur. Natuurlijk probeerde hij uit deze toeristen ook zijn slaatje te slaan, maar dat deed hij niet onverdienstelijk. Hij is er deels in geslaagd. Als hij op het laatst geen muntstukje aan me had gevraagd voor het toilet, was zijn tip groter geweest. Tyshira ondertussen, had in Maarten vanaf haar eerste dag al een speelmaatje ontdekt en vond het fantastisch hoe hij zich achterover in het water plensde. Maarten was bestempeld als “gekkie” en dat is een compliment uit Tyshira’s mond. Zoals ik al eerder schreef is White Beach een tropisch paradijs aan een rivierstrand. Deze keer heb ik er foto’s bij.

Beestenboel

2007-03-15T15:47:00.000Z

Ik zit nu al 4 maanden in Suriname en mijn dromen hebben zich inmiddels aan de nieuwe omgeving aangepast. Ik droomde de vorige nacht over een chinese maaltijd die ik had misgelopen; het reisgezelschap waar ik bij hoorde had alles al opgegeten. En terwijl daarna alle anderen in luxe kamers overnachtten, had ik een eco-lodge gekregen, een weliswaar mooi wit gepleisterde grot, maar vol met insecten. Plotseling kwamen er groene rupsjes naar beneden en toen ik naar boven keek zag ik daar op een richel nog veel meer kleine groene rupsjes, maar ook een gigantische groene salamander of slang, ik ben de grot uitgesneld en gelukkig wakker geworden. Ik hoorde de volgende dag dat Chris en Jessica ook onrustig hadden geslapen, maar Andrew niet. Hij was de enige die de avond ervoor bij het Chinees restaurant Shin Kong niet of nauwelijks van de kaaiman had gegeten. Puur toeval of is er iets anders aan de hand? De een zegt “kaaiman-vlees is faja” (heet), dat betekent concreet dat je er sterk allergisch voor kunt zijn, de ander zegt, het herstelt de huid – kijk maar naar de kaaiman, hij heeft nooit wondjes, hoeveel hij ook vecht, en de Javanen laten hun kinderen met opzet veel kaaiman vlees eten, om aan te sterken. Een tijdje terug al heb ik zitten surfen op zoek naar informatie over de kaaiman en zijn helende werking en inderdaad blijkt er een nieuw medicijn voor hiv-patienten op de markt te komen of al te zijn op basis van krokodillen of kaaiman bloed; het zou het immuun-systeem versterken. Hoe dan ook de Kaaiman was heerlijk. De structuur van het vlees lijkt wel een kruising van kip en inktvis, net als de smaak. Die avond bij Shin Kong hebben we ook drooggebakken inktvisjes, gember-king-krab, en twee vleesgerechten gegeten en na de maaltijd weer wat met de kok gebabbeld. Zijn zoon heeft onlangs een restaurant in Amsterdam geopend, als ie net zo lekker kan koken, biedt dat perspectieven! Voor m’n tante heb ik geïnformeerd naar de Peking eend; deze kan je twee dagen van tevoren bestellen. Dat staat de volgende keer op het menu.
Eerlijk is eerlijk; met mijn euro-inkomen kan ik mezelf tijdens deze vakantie vaker dan ikzelf zou willen op allerlei delicatessen trakteren. Zo’n supergerecht kost per persoon 45 SRD, dat is 12,30 euro.
De dag van de kaaiman stond geheel in het teken van beesten. Het begon al bij oma die vroeg of ik wilde kijken naar een sterappel die we van de plantage hadden meegenomen. “Dit kleine witte ding, is dat een wurmpje?”, vroeg ze, ik zag dat het bewoog en ik zei:” ja, dat is inderdaad een wurmpje”. Oma lacht erom, en heeft geen problemen om de wurm met opzet of per ongeluk op te eten. M’n tante Helen daarentegen liep luid mopperend en met kippenvel weg; zij kan niet tegen wurmen, rupsen en alles wat zich op die manier voortbeweegt. Later ging ik met Chris naar zijn dagelijkse hang-out plaats, de stal-Norbert manege, daar heeft hij, toen hij nog in Suriname woonde, veel paard gereden, tijdens de vakantie rijdt hij nog af en toe. We zouden even ervandaan bij schemering gaan kijken hoe de vogels terugkeren naar hun broedplaats. Het was een prachtig gezicht en onderweg waren er ook allerlei vogeltjes in het gras die gezellig voor ons uitliepen of meevlogen. De optische zoom van mijn camera was jammer genoeg niet sterk genoeg om de vogels op het eiland te fotograferen, maar het was wel bijzonder om te zien en horen hoeveel vogels zich daar bij schemering verzamelden. We vonden ook sporen op de weg en vroegen ons af of het van een tijger kon zijn, twijfelachtig, dus in ieder geval maar even een paar foto’s gemaakt. Later kon de managehouder Tony ons vertellen dat het de sporen en uitwerpselen van de capibara (waterzwijn, grootste knaagdier), zijn. Deze komt wel eens met regenachtig weer uit het water. Op de manage hebben we met Jessica, Andrew, en een jonge ruiter die daar was nog uitvoerig gepraat over allerlei soorten beesten die door Surinamers worden gegeten; van knaagdier tot rund. Volgens de jonge ruiter, wiens vader een slachthuis heeft, zijn de waterkoeien uit mijn vorige blog, geen watrakows, maar karbouws (waterbuffels). Ik kan het echt niet goed meer volgen met al die runderen hier, ik ga het nog eens uitvoerig uitzoeken; misschien helpt dit mij uiteindelijk bij het vraagstuk waarom rundvlees hier toch zo enorm taai en pezig is.
Op de foto’s: de springbak van Stal-Norbert; merrie en veulen op stal; het broedeiland (2x); sporen en uitwerpselen van de kapibara.

3 weken zijn te kort

2007-03-12T18:54:00.000Z

We zijn het er allemaal over eens, ook Maarten, een vakantie van 3 weken in Suriname is te kort. Maar ja, wat doe je eraan als je nu eenmaal 3 weken hebt? Heel simpel, de dagen volledig benutten; rusten doe je dan maar weer thuis in de vertrouwde omgeving. Afgelopen zaterdag begon redelijk rustig; terwijl Maarten in de stad wandelde, heb ik wat boodschapjes gedaan voor de Powakka trip op zondag. Voor het warme middageten waren we bij oma uitgenodigd. Heri-heri met koepila-vis, stond op het menu. Ik weet niet of Maarten nog verwerkingscapaciteit heeft voor al die nieuwe gerechten die op hem af komen, maar wat mij betreft was de op twee manieren bereidde koepila-vis weer overheerlijk. Maarten zegt de laatste tijd met een enigszins verdoofde blik alleen nog maar: “het was lekker” en “het smaakte goed”. Als toetje hadden we bruine koek van VanderMeer. Want inmiddels moest ik het alweer een aantal weken zonder een stukje bruine koek van de banketbakkerij VanderMeer doen, dus had ik er één besteld. Mijn mini-project gedurende deze vakantie: “Waar kan je de lekkerste Surinaamse lekkernijen krijgen?” is wat betreft deze koek een beetje uit de hand gelopen; de koek is gewoon vreselijk lekker. Ook Chris moest het toegeven: het overtrof op alle aspecten zijn verwachtingen.
Maarten begint de Surinaamse fixatie met eten langzaamaan wel te waarderen want een avondje Blauwgrond sloeg hij ook niet af. Als je in Paramaribo in de avonduren zegt dat je naar (de wijk) Blauwgrond gaat, dan betekent dat dat je daar bij een van de Javaanse eettentjes gaat eten. Vanaf m’n kinderjaren is dat gebruikelijk; sommige eettentjes zijn inmiddels gemoderniseerd, anderen hebben, nog steeds zoals vroeger, houten banken, die rondom een grote u-vormige tafelconstructie gewoon op het zand staan. De kans dat je met je voeten in een mierennest terecht komt, is nu wel een stuk kleiner.
Op de foto’s: Maarten eet voor het eerst heri-heri; Chris onderwerpt de bruine koek van VanderMeer aan een grondige analyse; Javaans eten op Blauwgrond (eettentje van Pawiro). Gisteren, zondag was weer andere koek; het was een dag van uitersten.

Powakka
Om 9.00 uur vertrokken we vanuit de stad naar de plantage op Powakka. Het gezelschap bestond uit mijn tante Anita, Tesie, Maarten en ik. Maarten zei de avond tevoren toen ik best moe was en nog van alles moest doen aan voorbereidingen: als we daar zijn, dan delegeer je gewoon van alles. Dat heb ik ter harte genomen. Zodanig dat Maarten mij op een gegeven moment voor slavendrijver uitschold. Maar achteraf moest hij toch toegeven dat het goed voelde om zo actief bezig geweest te zijn. De foto’s spreken voor zich; ze geven een goed beeld waar we op de plantage meestal mee bezig zijn. Maarten had er geen problemen mee om steeds te poseren, dus zie je hem vaak op de foto’s.
Serie 1: aankomst in het kamp, is de boesie-anansie (vogelspin) thuis?; mijn tante doet voor hoe Maarten al wiedend met de houwer moet poseren; Maarten’s versie hiervan; Maarten sleept een omgevallen boompje voor me uit de vijver; Maarten heeft een stok voor het vruchtenplukken klaargemaakt. Serie 2: Even m’n gezicht wassen bij de bronwater-badplaats; mijn tante en Tesie puzzelen met de brushcutter; Tesie neemt vervolgens het gras onderhanden; Ik start alvast het vuur voor de afvalverbranding, daarna wordt het harken en nog eens harken; dit alsmaar groeiende bijennest moet een volgende keer onderhanden genomen worden. Serie 3: Maarten en de kokosnoot: zo pluk je kokosnoten; nadat het (in dit geval door mijn tante) het kopje is afgekapt maak je een gaatje om te drinken; drinken gaat niet zo makkelijk met al die vliegjes om je heen, m’n tante lacht erom; Maarten verhuist uit het kamp met de kokosnoot in de hoop dat daar minder vliegjes zijn; natuurlijk snel even poseren in de hangmat; ben je klaar met drinken, dan kap je de kokosnoot open en lepel je het vruchtvlees eruit. Maarten: dit smaakt toch wel heel anders dan wanneer je het in een blikje koopt. Serie 4: ik lust ook wel een kokosnoot, maar belangrijker nog, alles om me heen is net door Tesie schoongemaaid; Tesie, de bedreven bomenklimmer, plukt de rijpe pompelmoezen; is het niet erg jammer, dames, dat deze foto van Tesie onscherp is uitgevallen?; inpakken en wegwezen; Maarten rijdt ons (voor het eerst in Suriname) terug tot aan de gevaarlijke en inmiddels donkere highway.
Shin Kong
Om 20:10 uur waren we weer terug in het appartement en om 21:00 uur zou Chris ons ophalen om bij het voortreffelijke restaurant Shin Kong duifjes te gaan eten. Deze keer zouden we met zijn jeugdvriend Andrew en diens vriendin Jessica daar naartoe gaan. Andrew eet al 20 jaar in het restaurant en geniet het voorrecht om specialiteiten bij de kok te bestellen. Zoals de kok zelf zegt, dit doet hij niet voor iedereen, want het is heel veel werk. Net als de vorige keer was het gerecht waarvoor we gekomen waren er niet, maar wel geheel andere voortreffelijkheden, en dan noem ik met name de speciale nasi goreng van de kok. Dit kan ik het beste beschrijven als een chinese paella, gewoon voortreffelijk. Verder hadden we ook: rundvlees in black bean sauce, zoetzure koebie-vis, zeer pikante King Crab, chinese bladgroente, en powisie in anijsssaus. Dit laatste gerecht vond ik om twee redenen bijzonder, ten eerste, de powisie is een prachtige vogel en ik blijf het raar vinden om zulke mooie beesten te eten. Ten tweede voelde ik me op een gegeven moment een beetje high; ik weet het natuurlijk niet zeker, maar ik denk dat het kwam doordat ik op een paar steranijs-stukjes had gekauwd. Het duurde even voordat ik weer kon nederdalen op aarde en dooreten.
Na het diner hebben we nog wat met de kok gebabbeld, die overigens al als 12-jarige in Hongkong in de keuken stond. Conclusie van het gesprek: we moeten nog terugkomen voor kaaiman-vlees, kaaiman-vlees doet wonderen voor de huid, terwijl de kok dit uitegde wees hij een van zijn bevallige medewerksters aan.

Mystique
De nacht was nog jong, 23.30 uur, te jong nog voor club Mystique, dus gingen we nog even met z’n vijven bij oma en tante Helen op bezoek, die gelukkig laatslapers zijn. Oma en tante Helen zijn graag op de hoogte van de perikelen van de vakantiegangers, in het bijzonder zijn ze nu geïnteresseerd in Maarten die zoveel nieuwe dingen in korte tijd meemaakt. Dus vertelde ik ze over hoe het vandaag op Powakka ging en wat we allemaal in het restaurant hebben gegeten. Ik durfde ze nog niet te vertellen wat ons nog te wachten stond, eerst zelf meemaken, dan pas verslag uitbrengen. Het enige wat ik op dat moment nog van Mystique wist: Braziliaanse club, zondagavond-the-place-to-be. En dat was het hoor. De foto’s spreken voor zich, en geloof me, ook de Braziliaanse mannen zien er zeer aantrekkelijk uit. Om 2:30 uur waren we weer thuis. Maarten moest om 10:15 uur weer op vliegveld Zorg en Hoop zijn voor zijn 5-daagse trip naar Awarradam. Hij heeft het gehaald hoor.
Op de foto’s (met dank aan Andrew!!): de band van de avond, “Esperez”, de dame links was heel aantrekkelijk gekleed (mis de broek niet), kon heel goed dansen en heeft een prachtig figuur, ze zag vast dat ik haar bewonderde, want ik kreeg drie kussen van haar nadat ze voor me geposeerd hadden; Maarten keek vooral zijn ogen uit; Chris, zijnde een getrouwd man, was natuurlijk heel cool; Maarten in overweldigde staat.

Zomaar een dagje in Paramaribo

2007-03-11T00:57:00.000Z

Na vele ochtenden achtereen doorgebracht te hebben met Billy Blanks en zijn Basic Tae-bo, vond ik dat het tijd was om Billy in een andere setting te zien: Billy Advanced. Nou, ik heb het geweten. Toen ik bij mijn oma verbleef, zonder airco, was ik tot de conclusie gekomen dat Billy Basic van bijna een half uur nog net te doen was als ik na de training de nog telbare zweetdruppels van de vloer afveegde. In het appartement met airco waar ik nu zit ging dit stukken beter, maar toen ik gisteren na een half uur met de grondoefening van Billy Advanced begon en ik met m’n hoofd naar beneden hing, wist ik niet wat ik zag, eigenlijk kon ik niets meer zien; ik was veranderd in een zoute waterval. Ik kan me niet herinneren wanneer ik voor het laatst zo heb gezweet, waarschijnlijk toen ik als kind in Suriname op straat speelde. Ik zeg het je, sporten in de tropen is geen eenvoudige zaak.
Ook Maarten had zo te zien wat problemen met de temperatuur gehad; terwijl hij met zijn mooie oranje kleur voor mij stond vertelde hij dat het toch een beetje afzien was op de Galibi-trip. Het busje waarmee hij naar Albina is gereden was een gewone stadsbus, en hij zat nota bene op een van de oncomfortabele klapstoeltjes; de weg was slecht (understatement); de zandstreken waren heet; bij de nachtelijke oversteek met de boot naar het schildpaddenstrand spatte het water wild op en moesten alle toeristen onder een zeil schuilen, waardoor ze niets meer zagen, de muggen vielen gelukkig mee, maar er was slechts één leatherback schildpad op het strand en niet eens zo’n heel grote.
Nou, dat moesten we dan maar weer goed maken met het Paramaribo stadsleven. Gelukkig hadden Chris en ik alweer een avondje casino gepland. Maar ja, we zijn wel een beetje stom geweest en niet op tijd van huis vertrokken. Daardoor hebben we de dansshow met Russische dames gemist, en toen we net binnen waren, waren we nog net te onwennig en bescheiden om in de rij voor het (gratis) eten aan te sluiten.Stom, want ik had een beetje honger opgespaard, en toen we al een beetje gewend waren was de rij en al het eten als sneeuw voor de zon verdwenen. Wel apart hoor, er is geen entree-geld, en de drankjes en het eten zijn gratis. Ze moeten wel aardig op winst draaien. Nou ik heb ze in geldwaarde 4 porties roti-extra rijker gemaakt, Maarten 3 á 4, Chris heeft ze helemaal niet gespekt, maar liep de zaal een beetje rond op zoek naar wat levende wezens; het gros bestond uit zombie’s en losers (het laatste vast letterlijk en figuurlijk). Eigenlijk had ik het best naar m’n zin bij de automatische roulette tafel tussen de chinezen. Ik begon net een beetje aan kansberekening te doen, toen de honger ons toch ging dwarszitten. Trouwens, in Suriname hebben we honger, geen trek. We zeggen ook: angri e kir mi=de honger vermoordt mij. De enige plek in de buurt die nog open was, was ‘t Vat. Op weg naar ‘t Vat stopten we voor een stoplicht. Naast ons hoorden we een motor ronken en heftig accelereren op de plaats en ik vroeg Chris: ga je de uitdaging aan? “Ja hoor”, zei Chris. Dat had ik niet van Chris verwacht, maar ik wist ook niet dat hij zich had gespecialiseerd in het snel optrekken. Dus wij keihard naar voren schieten en de idioot 20 meter achter ons latend. Later haalde hij ons wel weer in, maar Chris had in ieder geval wat ons betreft z’n trofee verdiend. Nog nauwelijks plaatsgenomen op het terras bij ‘t Vat en wachtend op onze saoto soep en sate-compleet (Maarten) hoorden we keihard “Klabeng!!!” Precies in ons gezichtsveld was een personenauto tegen een plotseling stoppende pickup opgeknald. De schade zag er imposant uit, zie foto van onze Flitsende Fotograaf Maarten. Om iets voor 3-en waren we weer thuis, nu maar lekker uitslapen, morgen een rustige dag, want zondag hebben we weer een druk programma.

Op de foto’s: een leatherback schildpad van Maarten’s Galibi tocht, mis de knielende toerist linksboven niet voor de relatieve grootte; een kinderklasje op Galibi (dat ziet er stukken beter uit dan toen ik er was vorig jaar); Klabeng bij ’t Vat; ‘t Vat maar dan eergisteravond met Chris en zijn halfbroer, Chris kan ook in het donker handlezen.

Zelf op sleeptouw genomen

2007-03-08T22:41:00.000Z

Vanochtend vroeg is Maarten vertrokken voor zijn tweedaagse reis naar Galibi. Ik weet nu al dat hij gedurende de reis een gratis lichaamsmassage krijgt. Gezien de regen van gisteren zal een deel van de weg erg slecht en vol gaten zijn. Hij was bijna zijn fototoestel vergeten, gelukkig kwam hij er nog voor terug, niet alleen voor hem, maar ook voor mij, want voor de weblog heb ik een scherpe foto bij hem besteld van een grote leatherback schildpad. Het wordt niet makkelijk voor ‘em want de tocht naar de schildpadden is laat in de avond en misschien vol wolken muskieten. En omdat de leatherbacks goed beschermd worden, in ieder geval toen ik een aantal jaren terug in Galibi was, mochten we niet flitsen en ook niet direct met onze zaklamp op ze schijnen. Het was immers al moeilijk genoeg voor die beesten om zo'n grote portie eieren te leggen.

Mijn tante belde wat later in de morgen, gelukkig had ze vandaag tijd om met me te gaan scouten voor bouwonderdelen. Heerlijk, om zelf op sleeptouw genomen te worden; ik weet al niet meer hoeveel winkels we zijn langsgegaan voor tegels, ramen, deuren, meubels. Gelukkig wisten een paar verkopers waar ze over spraken. Ramen en deuren kiezen is volgens mij een van de moeilijkste dingen hier: openslaande ramen, shutters, louvres of schuiframen, gewoon glas of zonwerend glas, met of zonder muggengaas, dievenijzer aan de binnenkant of de buitenkant? Nou de shutters van Fernandes, ja dezelfde van de frisdrank, zien er goed uit, bovendien een Surinaams product en goeie kwaliteit.
Overigens, ook op deze tocht kwam menigmaal de vergelijking met de Chinese materialen ter sprake, handelaren zeggen vaak: …dit is geen chinese kwaliteit hoor…! Maar niet iedereen is negatief over de Chinezen. Later op de dag kwam mijn neef langs die voor mij een versnelde procedure heeft ingezet voor een bouwmeter (ja, vriendjespolitiek!) en hij was heel positief over de tegelleg-kunst van de chinezen; waar de Surinamers over het algemeen het werk snel afraffelen om alvast naar de volgende klant te gaan, doet de chinees het werk met geduld en expertise en het is aan het resultaat te zien. Voor degenen die het niet weten; de Surinaamse regering laat de laatste jaren ontzettend veel chinese immigranten via allerlei versnelde procedures binnen, dit tot veler ergernis van de Surinaamse arbeiders. Uitspraken die ik (vooral van de taxi-chauffeurs) heb gehoord zijn: wat die chinesen doen, kunnen wij ook! Binnen twee weken hebben ze al een rijbewijs. Binnen een week hebben ze hun visum. Waarom is het eerste wat ze hier kopen een steek- en vuurwapen? Omdat ze al hun vijanden uit China hier weer tegenkomen.
Op de foto’s: Maarten vertrekt naar Galibi; shutters met muskietengaas van Fernandes, als suikertante kon ik het niet laten vandaag dit schattige stoeltje te kopen voor m’n nichtje van 4 die over anderhalve week op vakantie komt.

Gisteren heeft het geregend

2007-03-08T22:39:00.000Z

(fotograaf: Maarten)

Testdrive en testfood

2007-03-07T01:12:00.000Z

De double cabin pickup van mijn tante is gisteren teruggekomen van de reparatie. Het leek haar een goed idee om een testdrive te maken. En waarom daar geen uitje van maken? Maarten mocht voorin meeluisteren of de auto rare geluiden maakte. We zijn een heel eind buiten de stad gereden naar district Wanica, waar we waterkoeien (watrakaws) konden bezichtigen (zie foto’s). Eigenlijk weet ik niet goed wie wie aan het bekijken waren, want het moment dat we dichterbij kwamen draaide de complete kudde van wel 20 waterkoeien zich naar ons om en zo zijn ze een tijdje blijven kijken, totdat ze gezamenlijk opstonden, gezamenlijk begonnen te kakken en gezamenlijk het water ingingen voor verkoeling. Het was een prachtig gezicht, een erg vredig tafereel. Een dame uit de omgeving stopte even om te vragen waar we zo naar keken. M’n tante vroeg meteen wie de eigenaar van deze mooie kudde is. Dit was Leckie, de slager die een filiaal om de hoek bij m’n oma heeft.

Terug in de stad gingen we nog even naar Markt Zuid (zie foto). Maarten kocht bacoven voor zichzelf en sinasappelen voor oma; hij kreeg een aantal baksis (gratis). Ik kocht een zak bananechips, Rode King mandarijnen en zure markoesa’s voor tante Helen.
Bij mijn oma wachtte Chris al, we zouden gezamenlijk naar een Chinees restaurant gaan; Chris had daar eerder overheerlijke King Crabs gegeten. Maar voordat we vertrokken bood oma ons snel nog een stuk vleesworst van slager Leckie aan.
Helaas had het Chinees restaurant op het moment geen krabben, de kok zelf kwam even langs om te vertellen dat zijn inkoper vandaag met veel te kleine krabben kwam aanzetten. Hij heeft ze afgeslagen. Na kort beraad besloten maar de Surinaamse kreeft te proberen. Gelukkig maar, want ik was verkocht! De pikant gebakken kreeft was overheerlijk! De black bean sauce kreeft ook, maar net niet zo lekker als de andere. Gewoonlijk zijn voor mij de gamba’s het summum, maar die moesten nu het onderspit delven. Ik kan dit restaurant werkelijk aanraden: Shin Kong, Gompertsstraat 16. Ik was zo zeer onder de indruk dat ik geen foto van het kreeftmaal heb genomen, maar wel van de heet sputterende black bean sauce kip van Maarten. Later maakte Maarten nog wel een foto toen ik probeerde de kreeft weer te assembleren.
Trouwens, Maarten is erg trots, nog geen week in Suriname en hij staat al in de krant (De Ware Tijd), weliswaar tussen het publiek bij het optreden van miss India-Suriname, maar wel herkenbaar.

Phagwa

2007-03-06T00:43:00.000Z

Subh Holy! Aan iedereen een goed en gelukkige nieuw begin van de lente! Eigenlijk heb ik vanuit mijn kinderjaren alleen akelige herinneringen aan het Phagwa(lente)feest. Want hoewel met dit feest de overwinning van het goede op het kwade wordt gevierd, kan ik me alleen stomdronken enge hindoestaanse mannen met bloeddoorlopen ogen herinneren die rode poeder en vloeistof op een ieder wilden gooien. Voor Maarten was het anders; hij is gisteren tijdens de paghwa viering in de Palmentuin keurig geluk gewenst door een nette, maar uiteraard met kleurstof gewapende hindoestaanse jongeman. Chris en ik hebben ons willens en wetens buiten schot gehouden. Terwijl de menigte elkaar doorlopend geluk wenste werden er optredens gehouden in traditionele kledij. De mooiste was het dansoptreden van de bloedmooie Miss India-Suriname; het was betoverend en voor sommigen zelfs adembenemend.
Op de foto’s: hindoestaanse danseres in traditionele kledij; miss India-Suriname (2x) danst op een Bollywood-hit; Phagwa-Maarten.

Na de Palmentuin moest Maarten het een en ander wegboenen want we zouden gaan eten bij oma. Oma had moksalesi klaargemaakt met gerookte wilde haas, zoutvlees en sebi-jari (soort bonen). Het was overheerlijk. Ook Maarten heeft ervan genoten, maar hij moet nu langzamerhand wel gaan uitkijken. Hij lijkt het nieuwe doelwit van oma te worden. Ik heb hem meteen maar ingelicht dat oma eens door een kleinzoon in de kamer is opgesloten omdat hij er genoeg van had om steeds volgestopt te worden.
Op de foto’s: gestoofde wilde haas; de moksalesi; tante Helen met het hazenpootje.

Na de maaltijd hebben we een bezoek gebracht aan een vriendin van tante Helen. Zij heeft ons heel gastvrij ontvangen en we mochten ons neerplonsen in haar zwembad. Het water was heerlijk. Maarten wilde de glijbaan uitproberen, maar was toch eerst een beetje huiverig over wat er allemaal tussen de palmen kon zitten. Heel begrijpelijk voor iemand die gisteren voor het eerst door mieren is gebeten. Oma reageerde hierop: “Mijn gunst….!..voor het eerst? En wij worden hier elke dag gebeten op onze benen, armen, gezicht…”Oma was verwonderd.
Helaas kwam het bezoek aan de zeer gastvrije vriendin (we mogen komen zwemmen zodra we willen) abrupt ten einde toen zij een alarmerend telefoontje kreeg van haar dochter; er was ingebroken en het hele huis was overhoop gehaald.

Terug in de Toenalaan (bij oma) had Maarten een consult bij handlezer Chris. Op de foto’s: het terras en zwembad van de vriendin van tante Helen; ikke in het water; Maarten komt de glijbaan af; Chris aan de tamarindesiroop na een paar baantjes zwemmen, inmiddels was het al behoorlijk donker; Chris leest de hand van Maarten.

Het nachtleven in Par’bo

2007-03-04T14:57:00.000Z

Ik ben niet zo thuis in het nachtleven van Paramaribo. Er zijn inmiddels veel casino’s en erotisch getinte loungebars, maar daar blijf ik liever uit de buurt. Het voorstel om zaterdagavond te gaan stappen klonk wel aantrekkelijk. De zwoele tropische avond met volle maan begon een beetje broeja (chaotisch). Ik had me akelig verslapen na mijn avonddutje; Maarten belde me om 22.30 uur wakker toen ik al geacht werd klaar te staan voor vertrek. Chris was bijna een uur te laat voor zijn eerste afspraak met zijn broer bij ’t Vat, en mede dankzij mij uiteindelijk dik een uur te laat (hij was zo aardig mijn uitgaansschoenen langs te brengen). Uiteindelijk lukte het toch om gezamenlijk vanuit ’t Vat naar de dancing Starzz te vertrekken. In Suriname is het gebruikelijk dat er een dansvloer voor jongeren en een dansvloer voor ouderen is. Het was spannend voor ons laat dertigers en begin veertigers; binnen welke categorie zouden we vallen? Bij Starzz was het gelukkig eenvoudig, de dansvloer voor ouderen was verlaten; dus belandden we vanzelf in de jongerenzaal met doordringende basgeluiden. In Starzz kwamen we mijn neef Jos en nicht Nicole tegen. De sfeer was gemoedelijk, maar naar mijn smaak waren er relatief teveel bakra’s (Hollanders) en Eurosurinamers. Het terras van Starzz, daarentegen, ingericht met zit- en lighangmatten, zag er zeer aantrekkelijk uit. Blijkbaar was Chris ook niet zo gecharmeerd van Starzz, want hij kwam met het voorstel om naar zijn club van vroeger tijden te verhuizen: Touché. De zwoele avond was inmiddels veranderd in een regenachtige. Chris was een ware gentleman en haalde door de regen de auto op en kwam voorrijden. Maarten en ik waren erg dankbaar. Eenmaal in de auto begonnen we ons wel af te vragen of Touché nog wel bestond, immers Nicole die in Suriname woont en Jos die tijdens zijn vakantie heel veel gaat stappen, komen er nooit! Nou, gelukkig hebben we ons daar niet door laten tegenhouden. De sfeer was heel goed en de bakra’s en Eurosurinamers waren ver in de minderheid. Ook hier was een ouderenzaal, waar er Salsa, Rumba, Merengue en bachata werd gedanst. Gelukkig, wij waren te jong voor deze afdeling. In de andere zaal, waar we beter binnen de leeftijdsgroep vielen, speelde een indrukwekkende band Final Step, voornamelijk met Javaanse jongens en één dame. Ze speelden werkelijk alles, en de kwaliteit was subliem: salsanummers, merengue, kawina, bubbling, rap-, reggae, rock- and roll. Toen mijn nieuwe uitgaansschoenen even een pauze leken te nemen van het inboren in mijn wreef en hiel, heb ik eerst met Maarten (merengue) en daarna met Chris (bubbling) een dansje gewaagd. Inmiddels was het wel erg laat geworden, 5 uur ongeveer, een goeie tijd om terug naar huis te gaan. Maar iets weerhield me om meteen naar de uitgang te lopen, ik was helemaal bezweet en zou eenmaal buiten, door de gure kou best ziek kunnen worden, waarom heb ik toch geen jas meegenomen, stom. En toen realiseerde ik me ineens: Monique, wat voor kou? Je bent in Su!!!!!!!!!
Op de foto’s: het terras van Starzz, op de achtergrond mijn nicht Nicole; Chris in Touché, Maarten en Chris in Touché met de band op de achtergrond.

Toerist en gids

2007-03-03T20:49:00.000Z

In de afgelopen maanden heb ik als "toerist" in Suriname heel wat informatie bij elkaar verzameld: er zijn nog maar weinig plekken die de moeite waard zijn en mij onbekend zijn. En nu kwam dan mijn collega Maarten, fris en vers uit Nederland voor het eerst naar Suriname. Ik kreeg de kans om iemand op al deze vergaarde informatie te trakteren. De harde waarheid is dat ik nog wel een cursus "hoe word ik een goeie gids" mag gaan volgen. Op zijn vierde dag in Suriname zat Maarten enigszins verhit opgepakt in de bus eindelijk richting appartement en zei: Die Monique, die denkt, ik sleep Maarten de eerste dagen overal mee naar toe, put hem helemaal uit, zodat ze de rest van de vakantie geen last meer van hem heeft.
Wel, alle gekheid op een satéstokje (© C. Polanen), het deed me erg goed om hem gisterochtend met een brede grijns op z'n gezicht te zien rondlopen, hij had het duidelijk erg naar zijn zin. Maar dat wil niet zeggen dat hij niet ontzettend veel indrukken achter elkaar te verwerken krijgt. Zijn programma begint nu ook behoorlijk vol te raken. En aangezien ik de cursus "hoe word ik een goeie gids" nog niet heb gevolgd, ga ik gewoon door met de rondleiding totdat Maarten in plaats van "Monique, waar breng je me nu weer naar toe?" (dit was bij een bezoek aan de erg donkere en enorme centrale markt) begint te vragen om een "time-out". Ik moet zeggen, ik geniet er erg van om Maarten te introduceren in het Surinaamse leven, van de gore achterbuurten tot de decadente kakkers-hideouts.
Maarten deed gisteren nog een onvergetelijke uitspraak die je alleen van een kersverse toerist in Suriname kunt verwachten: "Denk je dat we onderweg nog een plek tegenkomen waar we iets te eten kunnen halen?". Ik kon het niet helpen om hier hartelijk om te lachen.
Op de foto’s: Maarten in Chris Rotishop; ik koop een werkhoed achter de centrale markt; Maarten doet zich tegoed aan een Parbo-biertje in hotel Torarica (op de achtergrond speelde heel relaxed een reggae-bandje).

Confrontatie

2007-03-02T14:46:00.000Z

Gisteren had ik het even moeilijk. Ondanks dat ik aan de tekenaar heel duidelijk heb gemaakt dat ik voor de maximale grootte van het huis wil gaan, is het op de bouwtekening toch 10 vierkante meter kleiner dan het mag zijn. Als ik de tekening weer laat aanpassen dan gaat het weer duren, en als ik hiermee akkoord ga en zo laat bouwen, dan krijg ik vast spijt, of als ik het bij de uitvoering toch groter laat bouwen, en er komt controle, dan heb ik problemen. Een telefoontje naar het thuisfront was echt even nodig: “Moeders....! Ik weet het niet meer!!!”
Moeders is easy: meisje, geniet van je vakantie en stress niet teveel, je bent al een heel stuk op weg en als het in de vakantie niet lukt, dan komt het later. Maar mijn hoofd tolt:...het moet, de bouw moet al begonnen zijn voor mijn vakantie voorbij is...het moet!
Veel later die dag had ik bij oma thuis een afspraak met m'n neef die zich aan het specialiseren is in het handlezen: Moon, emotioneel lijk je veel gevoeliger te zijn en meer te stressen, dan je in het dagelijks leven toont. Is dat zo? Ja!!!! Het handlezen was naar mijn idee een groot succes. Eigenlijk kwam bijna precies hetzelfde hieruit als uit de assessment die we vorig jaar op de ICT-afdeling hadden. Ja, ook de eigenzinnigheid (lees: koppigheid) kwam eruit. Maarten zat erbij en zei met een grote grijns: “Ik zeg niets.” Die kent me al langer dan vandaag.
Later kwam er nog meer familie bij en hadden we het uitgebreid over een opmerkelijk verkeersschandaal in Suriname: brommer was dodelijk aangereden door een auto met daarin een dronken verzekeringsagent, die met behulp van z'n contacten en omkoperij de hele verkeerssituatie heeft veranderd, waardoor de schuld in de richting van de aangereden brommer wees. En zo is het ook in de media gepubliceerd. Maar de waarheid is pijnlijk aan het licht gekomen.
Eerder die dag hebben Maarten en ik de Paramaribo Zoo bezocht. Ik was er al vorige maand met Paul, maar vandaag was de Blaasman (grootste ooievaar) extra agressief. Toen de buurman, een struisvogel, ietsje dichtbij kwam viel hij 'em gewoon aan. De opzichter waarschuwde ons uitdrukkelijk want.....

Vers bloed deel II

2007-03-01T00:24:00.000Z

Mijn collega Maarten en mijn neef Chris zijn gisteravond gearriveerd. Ik heb ze met de taxi opgehaald. Onze taxi-chauffeur was een kleine Javaanse meneer die zich heel snel voortbewoog. Zo snel en zo klein, dat terwijl wij elkaar nog uitgebreid aan het begroeten waren, hij al snel met een van de koffers uit zicht was verdwenen. We konden hem gewoon niet meer vinden en hij ons ook niet. Ik begon zelfs naar de taxi-service te bellen (leve mijn mobieltje in Suriname!) om hem te kunnen bellen.Want uiteraard was het een drukte van jewelste op Zanderij. Gelukkig hebben we elkaar weer gevonden en zijn we ondanks zijn aparte rijstijl -Maarten zei nog: hé dat ziet er tenminste normaal uit, hij rijdt rechts- veilig in de stad gearriveerd. Na het inchecken in het appartement zijn Maarten en ik op bezoek geweest bij mijn familie, waar ook mijn neef Chris, zijn moeder en een klein nichtje waren. We hebben tot laat, maar niet te laat, daar zitten kletsen, want ik moest in de ochtend vroeg alweer bij het ministerie van Openbare Werken zijn voor de goedkeuring van de laatste versie van de bouwtekening. Maarten had wel zin om mee te gaan, en daarmee is het een dag met ontzettend veel indrukken voor hem geworden. We zijn van half negen ’s ochtends tot vijf uur ’s middags op straat geweest. Toen hij eenmaal weer in het appartement was, was hij wel toe aan siësta in de hangmat.
Op de foto’s: Mijn neef Chris (in het wit) stapt uit het vliegtuig, Suriname heeft (nog) geen slurf (fotograaf is Maarten); ik voor de kathedraal waar ik nog ooit mijn eerste heilige communie heb gedaan (fotograaf is Maarten); Maarten in de Palmentuin; Maarten in de hangmat voor zijn appartement.

Met een posse naar de plantage, deel II

2007-02-26T14:15:00.000Z

Met een posse naar de plantage, deel I heb ik destijds door tijdgebrek niet beschreven. Dit was in januari. De groep bestond uit mijzelf, mijn oom Johan die op vakantie was, Paul, mijn neef Erik en een kennis van mijn oom, Tisie. Het is echt een groot verschil als je met z’n tweeën of met een groep naar dit soort buitenplaatsen gaat, zeker als er aanpakkers tussen zitten. Het werd meteen een soort “klussen en wonen in de jungle”. De mannen hebben een aantal zitplaatsen in het kamp gemaakt, waardoor het kamp weer gezelliger en leefbaarder werd. Ik denk dat het “klussen en wonen” nog even door had kunnen gaan ware het niet dat twee van de mannen het visgat ontdekten; geen dollartekens, maar kwikwi-vissen verschenen in hun ogen. De kwikwi’s echter klapten hun staarten vrolijk op een meter afstand van de dobbers en bleven van de smakelijke pieren af. Een aantal walapa’s en pataka’s waren niet zo slim en zijn die avond in de pan van Erik beland. Toch hadden de mannen de smaak te pakken en werd het plan gemaakt om een volgende keer het plafond en wat binnenwerk van het tot ruïne verworden huis te slopen. Daardoor komt er meer licht binnen en blijven de vleermuizen hopelijk weg. Alvorens terug te rijden naar de stad, zijn we nog even de Carolinaweg verder afgereden om te zien hoe ver het staat met de Carolinabrug. Zodra deze brug af is verwacht men dat de toeristenstroom enorm zal toenemen op de Carolinaweg, want aan de overkant zijn populaire toeristenplaatsen zoals Blaka Watra en Jodensavanne.
Op de foto’s: Erik maakt een bank, mijn oom speelt opzichter; het werk is af; Erik en Tisie met de eerste gevangen walapa; de status van de Carolinabrug, het houtwerk is van de oude vervallen brug.

Gisteren zijn we met de double cabin pickup van mijn tante richting Powakka gegaan. De hele dag tevoren ben ik bezig geweest met de voorbereiding. Kamperen in de jungle vergt een enorme voorbereiding, maar zo’n dagtrip moet je ook niet onderschatten. Om de hoek van mijn appartement heb ik latjes gekocht waar de heren een ladder mee kunnen maken, ik heb 2 mokers en werkhandschoenen gehaald. Natuurlijk heb ik ook de standaarduitrusting ingepakt, zoals in een eerdere weblog beschreven: hangmat, emmer, houwer, visspullen..etc. en wat extra gereedschappen, zoals hamer, zaag, spijkers, hark. Deze keer heb ik extra aandacht besteed aan de innerlijke mens: Ik heb Javaanse nasi klaargemaakt (de porties netjes ingepakt), broodjes met bakkeljauw en met heerlijke oude kaas (helemaal in Suriname ontvangen van mijn collega’s Frits en Niels!). De icebox was goed gevuld met allerlei drankjes en ijsblokjes. De groep bestond uit mijzelf, mijn tante, Tisie, Erik en, best spannend, dit was een eerste kennismaking met Roy, een vriend van mijn neef Erik die te kennen heeft gegeven best op de plantage te willen verblijven. Al jaren zijn we op zoek naar iemand die op de plantage wil blijven, voor zichzelf wat verbouwt en daarmee meteen op de plantage let zodat enpassanten de plek niet vervuilen en met alles wat los of vast zit ervandoor gaan. Want toen we daar gisteren arriveerden bleek weer dat een bezem en de fuik waren verdwenen. Over dit soort diefstallen maak ik me gelukkig allang niet druk meer.
Het was mooie en vruchtbare dag. De mannen hebben inderdaad het plafond en wat binnenwerk verwijderd en een behoorlijk stuk gewied (= met een macheta onkruid neergemaaid). Natuurlijk is er ook gevist en geoogst. Roy heeft twee walapa’s gevangen. Toen ik bij de eerste vangst in de emmer keek sprong de walapa er natuurlijk meteen uit. Instinctief kwam er zo’n typische vrouwelijke gil uit m’n keel en de mannen lachten me smakelijk uit. Erik heeft wel 20 teté manja’s geraapt, deze manja’s zijn zeer gewild. M’n tante heeft birambi’s geplukt en bijna ook een wespenbolletje vol met wespen. Ze zag ze gelukkig net op tijd. Ze heeft ook vol trots haar eerste Madame Jeanette peper op de plantage geoogst. Deze had ze even op een tafeltje gezet, ik hoop niet dat ze erg gehecht was aan deze trofee, want Tisie liep even later langs met z’n broodje bakkeljauw, stopte er iets tussen en zei: zonde om zo’n mooie peper daar achter te laten. Hij heeft in ieder geval de peper overleefd want niet veel later hoorden we plotseling ergens van boven: gaat u ze vangen? Tisie was heel hoog in de golet-manjaboom geklommen en gooide de geplukte manja’s naar ons toe. We hebben er meteen één gegeten, heerlijk!
Om eerlijk te zijn was ik op deze dag zelf erg moe als gevolg van de voorbereidingen. Dat merkte ik goed toen ik even in de hangmat ging liggen. M’n ogen gingen vanzelf dicht, ik ben er maar meteen weer uitgeklommen, want anders lag ik er nog in te ronken.
Op de foto’s: de mannen verwijderen het plafond; er komt van alles tevoorschijn, zo ook een rattenfossiel; Tisie gooit nog een plafonddeel op het vuur; de oogst van de dag.

Morgen wordt een spannende dag; mijn neef Chris en mijn collega Maarten arriveren in Suriname. Ik heb net een stationwagen bij Ashruf Taxi-service gereserveerd om ze op te halen.

Nummertje trekken

2007-02-23T16:24:00.000Z

Een paar jaar geleden tijdens mijn vakantie in Suriname was ik bij de Surinaamsche Bank om travellers cheques te wisselen. Bij het informatieloket stonden een aantal mensen, die uiteraard niet allemaal tegelijk binnen waren gekomen, maar toch gebeurde er iets merkwaardigs. De beambte aldaar kreeg het voor elkaar om de klanten (bijna) allemaal tegelijk te helpen. Want de mensen spraken door elkaar en wilden meteen geholpen worden, en de beambte ging iedere klant een voor een af en hielp ze steeds een stukje op weg, de een kreeg een formulier om in te vullen, de andere werd naar een loket verwezen, weer een andere deed z’n zegje en dan zei hij: een ogenblikje, dan ging hij weer terug naar iemand die een formulier had ingevuld, en zo ging het maar door…. Interessant, maar hmm.. niet zo efficiënt. Ik heb langer dan een uur in het gebouw doorgebracht alvorens ik met m’n geld naar buiten kwam. Daarna heb ik nooit meer travellers cheques meegenomen naar Suriname en ben zeker nooit meer dit filiaal van de Surinaamsche Bank binnen gelopen.
Anders was het gisteren bij de Surinaamse Waterleiding Maatschappij. Daar moeten de klanten een nummertje trekken. Geloof me, het is echt geen pretje om bij dit soort instanties je zaken te regelen, want eerst moest ik me bij de receptie identificeren met mijn paspoort, dan mocht ik door naar de tekenkamer (airco blast!!), daar kreeg ik de prijs te horen en werd ik meegenomen naar een klein kamertje, daar gaf een mevrouw me wat meer informatie en een bonnetje. Toen mocht ik het gebouw weer verlaten en om de hoek in het betalingskantoor een nummertje trekken, na lang wachten mocht ik in een hokje m’n zegje doen, ik kreeg nog een bonnetje en dan mocht ik naar de kassa lopen om met beide bonnetjes te betalen. Maar goed, daar ging het niet om, het ging erom wat er met de gemiddelde Surinamer gebeurt als hij merkt dat hij een nummertje moet trekken. Blijkbaar is het een redelijk nieuw concept in Suriname. Gisteren had ik nummertje 90 en 68 was aan de beurt. Van de vorige keer wist ik dat het ontiegelijk lang duurt in die drie behandelkamertjes, dus ben ik een stuk gaan wandelen met m’n nummertje. Toen ik weer binnen kwam was nummer 78 aan de beurt. Ik ben rustig gaan zitten. Iemand kwam binnen en trok een nummertje…95… zuur gezicht, gemopper, loopt naar de beveiligingsbeambte (bijzonder lang voor een Surinamer) en doet z’n beklag. De beambte probeert de man te kalmeren, de man gaat uiteindelijk rustig zitten. Een jongeman komt binnen met een vogelkooi en gaat zitten, de vogel fluit prachtig, na enkele minuten loopt de jongen het gebouw weer uit. Er komt een man binnen, hij loopt meteen naar de kassa, hij moet een achterstand betalen. Hij hoort het bedrag en iedereen hoort zijn reactie: Wat, zo duur!! Hoe kan dat? Hij moppert en grijpt met tegenzin naar zijn portemonnee. Blijkbaar is zijn water ook nog afgesloten en moet hij het nu weer opnieuw aanvragen, en daarvoor moet hij een nummertje trekken. Hij trekt een nummertje, vreselijk zuur en boos gezicht, hij loopt weer naar de kassa, hij moppert, hij heeft geen tijd, hij loopt naar de beveiligingsbeambte, deze luistert naar zijn verhaal en noteert uiteindelijk iets op een briefje. De beveiligingsbeambte gaat een van de drie kamertjes binnen en komt even later weer naar buiten, maar tikt bij het naar buiten gaan op het raam dichtbij de vreselijk zure meneer en deze loopt nu ook naar buiten. Natuurlijk volg ik het tafereel op de voet. Ze praten wat en de zure meneer loopt de straat uit. De beveiligingsbeambte komt terug, loopt naar de kassa, babbelt wat met de dame achter het loket en krijgt een briefje. Daarmee loopt hij even een van de 3 kamertjes binnen en gaat weer naar het loket om te betalen. Intussen komt een mevrouw met winterpantoffels binnen en trekt een nummertje, ze kijkt ernaar, zuur gezicht!! ze moppert in het luchtledige, de meneer met nummertje 95 voelt blijkbaar met haar mee en geeft haar zijn nummer en zitplaats en loopt zelf het gebouw uit. En zo gaat het maar door… ongelooflijk! Net voor ik zelf aan de beurt ben stopt een grote 4WD voor de deur met achter het stuur de vreselijk zure meneer, de beveiligingsbeambte loopt naar buiten, en komt even later met een tevreden glimlach het gebouw weer binnenlopen.
Natuurlijk heb ik geen foto’s gemaakt in de wachtkamer van het SWM, maar wel tijdens mijn wandeling terug naar huis. Deze koloniale huizen hebben toch zoveel charme; ik zou het niet erg vinden er een te bezitten. Misschien als ik nou solliciteer als beveiligingsbeambte voor de wachtkamer van het Ministerie van Financiën?

Redi Doti

2007-02-23T16:10:00.001Z

Afgelopen maandag ben ik teruggekomen van een lang weekend op Redi Doti. Redi Doti is het dorp waar mijn naar Suriname geremigreerde tante woont, niet zo heel ver van onze plantage, maar om er te komen moet je wel de rivier oversteken. Het was deze keer een sociaal bezoek. De echtgenoot van mijn tante is bestuursopzichter(BO)van het gebied Carolina. En een groep van afdelingshoofden van het districtscommissariaat Para, waar Carolina ook onder valt, zou voor een bedrijfsuitje bij haar verblijven. De groep was 20 man groot en het thema van het bedrijfsuitje was Valentijn. Ik ben meegegaan om mijn tante een handje te helpen. Zo zou ik ook meteen een indruk krijgen hoe het is om een groep “toeristen” over te krijgen.
Een van mijn conclusies is, dat als ik ooit zelf toeristen op mijn plantage ontvang dan wil ik liever alleen buitenlandse toeristen, want die zijn wat betreft het eten vast niet zo veeleisend als de Surinaamse toerist. Tjee, wat zijn ze verwend met lekker eten. Het was veel gevarieerder en exclusiever dan de maaltijden die wij op onze tour naar Awarradam hebben gekregen. Ze zijn zaterdagmiddag aangekomen en zondagmiddag weer vertrokken en de maaltijden die zijn voorgeschoteld zijn: Bruine bonen (met rijst) met zoutvlees en pingovlees (bosvarken) en gerookte kip. Peprewatra (pepere kasavesoep van bittere kasave) met pakiravlees (lekkerdere soort bosvarken) en kasavebrood, gebakken koebie(vis), gestoofd pingovlees. Uitgebreid ontbijt met gebakken bakkeljauw, roerbakeieren, ingemaakte sardientjes, en andere reguliere vleeswaren. Zoute vis moksi-alesi met gestoofde agoetere(varkenstaart) en extra gebakken zoute vis. Ik heb meegeholpen met het koken en natuurlijk alles ook geproefd. Absolute topper was de droog gebakken verse koebievis, yummie!
Ok, wat heb ik meer geleerd? De gasten moeten, als ze ’s nachts buiten in een hangmat slapen, de kou niet onderschatten. Zelfs al hadden ze een deken mee, konden de meeste toch niet slapen van de kou. Ook de laatste nacht werd ik rillend wakker in m’n tent, ondanks m’n fleece dekentje.
Wat wel makkelijk was bij deze groep lokale “toeristen”, was dat de mannen in de rivier zijn gaan baden. Niet elke toerist zal dat zomaar durven.
Verder was het een gezellige boel. Een aantal van de groepsleden hebben in het dorpscentrum een toneelstuk opgevoerd: liefde op het werk. Het was heel vermakelijk en zoals ik later hoorde gebaseerd op de werkelijkheid. Een van de medewerkers had de reputatie een wisie-man’ te zijn. Dat betekent dat hij mensen vervloekt en verdoemd. Hij had de reputatie want zijn grootvader deed aan wiesie, z’n vader deed aan wiesie en z’n moeder deed aan wiesie. Zijn collega’s moesten daardoor niets van hem hebben, behalve toen er nood aan de man was. Een collega moest bevallen op het werk en had zijn hulp hard nodig. De bevalling ging gepaard met veel gegil en de kleine Indiaanse dorpelingen vonden het fantastisch. Ze verzamelden zich op het toneel om het van dichterbij te bekijken en lagen in een stuip.
Later werd er gedanst tot in de kleine uurtjes. In de middag was nog niet iedereen sober, vast ook niet de dorpsjager die mijn vader had kunnen zijn en wat oneerbare voorstellen aan mijn adres deed. Maar… als ICT-vrouw met jarenlange ervaring op de overwegend mannelijke werkvloer moest de dorpsjager natuurlijk het onderspit delven.
Op de foto’s: Het huis van mijn tante, de gasten overnachtten in hangmatten in het kamp ernaast, twee gasten sliepen binnen; het terras met mijn tent; mijn tante en een pan bruine bonen voor 20 man; tijdens een korte stop terug naar huis weer een nieuwe ontdekking gedaan op onze plantage: er staat ook een katoenboom.

De bouw

2007-02-21T22:10:00.000Z

Natuurlijk had ik gehoopt dat er nu al een half huis zou staan. Maar nee hoor. Het duurt maar en het duurt maar. De bottleneck is een correcte bouwtekening en de bouwvergunning. Eerst was er vertraging vanwege het crashen van de computer van de tekenaar, toen kwamen de feestdagen ertussen, en recentelijk, twee weken terug kreeg ik te horen dat de tekenaar een fout heeft gemaakt door het perceel en bouwtekening een meter te breed te maken. Hoe dit heeft kunnen gebeuren is mij een raadsel en ik ben er maar niet over in discussie gegaan. In ieder geval heb ik op aanraden van de uitvoerder zonder bouwvergunning en met de foute bouwtekening reeds de aanvraagprocedure kunnen opstarten voor een bouwkraan (water) en bouwmeter (stroom).
Natuurlijk was ik erg teleurgesteld toen ik hoorde dat de bouwtekening verkeerd was uitgevallen, maar met de verkeerde bouwtekening in handen die toch een aardig beeld geeft van hoe het huis zal worden kan ik wel weer heerlijk wegdromen. Op de foto’s: mijn toekomstige (vakantie)huis in Paramaribo, hier nog wel 1 meter te breed.

Ik heb besloten hier maar open kaart te spelen wat betreft de kosten. Zo hoef ik de mensen niet apart te vertellen hoeveel het allemaal kost, want eerlijk is eerlijk, bijna iedereen is nieuwsgierig naar het kostenplaatje; ik zou dat ook zijn. NB. 1 euro is ongeveer 3,55 SRD.
Bouwtekening en bouwvergunning (bij het ministerie van Openbare werken): 730 SRD voor 145 m2 tekening. Aanvraagkosten bouwkraan bij de Surinaamse Waterleiding Maatschappij: 65 SRD. Installatiekosten bouwkraan bij de Surinaamse Waterleiding Maatschappij voor mijn adres: 787,- SRD. Aanvraagkosten bouwmeter bij het Energiebedrijf Suriname voor 110V: 150 SRD. Geschatte kosten voor de bouw: 65.000,- euro. (ruim) Geschatte duur van de bouw: 8 maanden. Het is overigens wel mogelijk om dit huis voor de helft van de prijs te bouwen; er zijn materialen te koop die de helft minder kosten en de helft mindere kwaliteit bieden. Ik heb het gemerkt toen ik vorige maand een boomzaag kocht voor 12 SRD, de verkoper meldde erbij: het is wel een “original made in China”.

Kan ik mijn “draai” in Suriname vinden?

2007-02-21T22:06:00.000Z

Ik ben nu al 3 maanden in Suriname en heb inmiddels behoorlijk geproefd van het dagelijkse leven in Suriname. Ik heb gesproken met familie en kennissen, die hier altijd hebben gewoond, die zijn geremigreerd, die op vakantie zijn, met toeristen, met vele taxichauffeurs, dorpelingen en ga zo maar door. Ik lees regelmatig de Surinaamse kranten, inclusief de kritische stukken van enkele moedige schrijvers. Ik denk dat ik met een gerust hart kan concluderen dat de gemiddelde Surinamer zeer ontevreden is met de politieke situatie en de corruptie daaromheen. Maar hoe meer ik hierover met mensen praat hoe complexer dit onderwerp wordt. Er komen zoveel tegenstrijdigheden bij kijken dat soms m’n oren ervan klapperen. Zo kan iemand het ene moment verkondingen tegen corruptie te zijn en het andere moment heel trots vertellen hoe hij met wat vriendjespolitiek iets illegaals heeft kunnen regelen. Er zijn zoveel complottheorieën, ook van het soort dat ik niet eens hier durf te noemen, en dan nog de verschillende bevolkingsgroepen en hun specifieke gedragingen, het is een warboel van tegenwerkende krachten. En dan denk ik, ja, maar wat kan je ook verwachten van een land dat eigenlijk nog maar 30 jaar op eigen benen staat en nog geen half miljoen inwoners heeft, waarvan ook nog vele intellectuelen tijdens de coupe van 1980 naar Nederland zijn gevlucht; Suriname is niet anders dan elk ander land in ontwikkeling, je kunt je erover ergeren, maar er moet toch wel wat tijd overheen gaan voordat je verbetering zult zien. En soms denk ik weer dat er toch iets specifieks in Suriname misgaat, namelijk het opzettelijk tegenwerken van vooruitgang, en dit vanwege een collectief ego-probleem. Wat in Europa vaak gebeurt, het tegenwerken van projecten, zorgen dat het niet slaagt, zodat er volgend jaar weer een budget is opgenomen in de begroting en iedereen behalve de projectmanager verzekerd is van zijn baan, dat is ook niet fantastisch, maar ik zie daar toch nog wel wat financieel voordeel voor een aantal partijen. Alleen de project-manager kan hier zwaar onder lijden als die het spel niet kan of wil meespelen. In Suriname worden initiatiefnemers, m.n. Euro-Surinamers zoals ik, simpelweg tegengewerkt omdat ze niet moeten denken het allemaal zo goed te weten, zelfs al zou iedereen er op vooruitgaan.
Een ander aspect dat vooruitgang in de wegstaat is de economie van korte termijn winst. Maar dit is al decennia lang globaal een populaire trend. Specifiek voor Suriname is: Betaal de regering en je mag bomen kappen, de Surinaamse zee leeg vissen, de goudmijnen leeghalen, de bauxiet wegdragen, de olie wegpompen. De Surinaamse burger koopt het eindproduct dan wel weer bij de buitenlandse multinationals.
Weer een ander aspect wat momenteel vooruitgang in de weg staat is het proces rondom de Decembermoorden; vele mensen zijn van mening dat zolang er geen vergelding heeft plaats gevonden, Suriname niet verder kan.
Wat ik persoonlijk, als Euro-Surinamer, mis bij de gemiddelde Surinamer, is zelfspot. Men neemt zichzelf zo serieus, is gauw op de teentjes getrapt. Deze humor is geheel onbekend in Suriname. Zelfs als 9-jarige, toen ik naar Nederland verhuisde, had ik moeite om dit aan te leren. Een held in zelfspot zal ik vast ook nooit worden. Maar ik denk dat het heel hard nodig is dat deze manier van humor in Suriname doordringt. Want als elke puntje van (opbouwende) kritiek gepaard gaat met een jarenlange ruzie, dan komt er echt nooit vooruitgang.

Voor mij is natuurlijk de vraag, kan ik in Suriname “m’n draai vinden”? Suriname met het prachtige weer, fantastische natuur, gemoedelijke sfeer, vrijheid om bijna alles te doen en laten wat in je opkomt, het is een weelde. En zo’n vakantie waar mijn salaris doorloopt, dat hoeft wat mij betreft niet op te houden; ik kan dit nog wel tig jaar volhouden. Maar het moment dat ik echt moet gaan presteren in Suriname om m’n brood te verdienen en met de mensen moet samenwerken, dat gaat me niet lukken. Ik ben teveel resultaatgericht, ik ga zeker weten door het lint. Met een eigen onderneming maak ik nog een kansje. Maar daarvoor heb ik echt eerst een huis nodig en deze is nog lang niet af.

Vers

2007-02-08T14:01:00.000Z

De eerste weken in Suriname vond ik het een beetje raar; elk stuk groente of fruit dat er mooi en gaaf uitzag werden door mijn oma en tante bewonderd. Ik dacht: zo bijzonder is het toch niet? Ik wil eieren kopen, maar deze moeten op een bepaalde plek gekocht worden, want op de markt in de buurt zijn ze niet zo vers. Ik dacht: een beetje meer of minder vers is toch geen ramp? Als ik fruit had gekocht werd het elke dag geïnspecteerd en kreeg ik op een bepaalde dag te horen: het moet nu gegeten worden hoor. Ik dacht: wat maakt een dagje eerder of later nou uit? Niemand die ik ken koopt vis op de markt. Ik dacht: daar zou het toch juist vers moeten zijn? Er worden pakken suiker aangevuld op de Combemarkt, ik neem een van de nieuwe pakken mee en de jongen bij de kassa bekijkt de zak vol aandacht en zegt: hé, dit is verse suiker man’. Vanwaar toch die preoccupatie met versheid? Inmiddels weet ik wel beter. Als ik vandaag de rijpe manja niet eet, is hiervan morgen nog een kwart eetbaar, de rest is bedorven, maar had ik het gisteren gegeten dan was het nog een beetje te groen. Als ik vandaag de mooie groene kousenband niet klaarmaak, dan is het morgen rijp en niet meer lekker. Als ik spaghetti in de supermarkt ga kopen, kijk ik twee keer voordat ik grijp, anders heb ik een handjevol mijten er gratis bij. Het verval van alles wat kan bederven gaat ontzettend snel in de tropen. Ook bij gebouwen; het onderhoudsplan is enorm, daarom begint men er wellicht niet eens aan. Paramaribo staat daarom ook vol met vervallen houten huizen. En als ze dan eens een mooie wit geverfde stenen schutting hebben, dan is het na enige tijd verweerd en ziet het er gewoon niet meer uit. Gisteren was ik op bezoek bij m’n naar Suriname geremigreerde tante en was ik toeschouwer van een fantastisch staaltje van verval. In Suriname is het de gewoonte dat je je schoenen buiten de deur laat. Maar het is aangenamer om binnen met slippers te lopen. M’n tante vroeg of ik een paar slippers wilde lenen; ze had nog een paar dat ze had bewaard in een plastieke zak. Toen ze met de zak kwam en deze opende, stonden we stom van verbazing: de zool van de slipper was helemaal verpulverd. Hoe kan dit nou? Zij begon te lachen en zei: Aaai, zie je, de tropen jonge, niets blijft hier goed.
Toch denk ik dat ik het probleem rondom versheid wel overleef. Verse producten trekken mij op natuurlijke wijze aan, al mijn vriendjes waren ook een paar jaar jonger, hihi. Alle gekheid op een satéstokje (zoals mijn neef Chris heel mooi zegt), de verste markt in Suriname is volgens mij de Kwattamarkt. Alleen als ik daar al aankom wordt ik bijzonder vrolijk. Vers fruit en groente lacht me toe en roept: koop mij, neem me mee, maak me klaar, eet me op! Ik moet me daar altijd bedwingen om niet met meer weg te gaan dan ik kan dragen. Wat ook bijzonder is aan deze markt, die alleen op de woensdag en zondagmorgen is, er is daar een eetzaal die omringd is met allerlei kraampjes met overheerlijk eten. Mijn eerste stopplaats op de kwattamarkt is daarom de Javaanse kraam voor een ontbijt met saoto-soep, telo, bakabana, of zelfs een portie bami.
Op de foto’s: de verpulverde slipper; 3x kwattamarkt: de Javaanse kraam (op is op!), mijn tevreden kop na een heerlijke saoto soep, zelfs al zijn die swiepie’s achterin vers, weet ik niet of ik ze durf te eten; een andere markt (zuid) die ik gisteren voor het eerst heb bezocht. Overigens, in Suriname koop je op de markt een hoopje fruit of groente, je mag de hoop zelf uitkiezen.

Komen en gaan

2007-02-05T14:07:00.000Z

Sinds ik in Suriname ben gearriveerd is het een komen en gaan van kennissen en familieleden. Een week na mij is mijn oom gearriveerd. Een paar weken later is een neef en z’n dochtertje teruggegaan naar Nederland, vergezeld door zijn moeder. Kort daarna is Paul gekomen, helaas was hij ook weer de eerstvolgende die wegging. Dat was eergisteren. Hij is alweer gezond en wel in München aangekomen, maar niet nadat de douane aldaar een kort gesprek met hem had over de hoeveelheid Surinaamse rum die ze in zijn koffer tegenkwamen. Een dag later is mijn oom weer vertrokken, maar met hetzelfde vliegtuig was die dag ook weer mijn neef, zijn dochtertje en moeder teruggekeerd. Hij heeft ervoor gekozen met vrouw en kinderen te remigreren naar Suriname. Spannend! Eind februari komen een collega en een andere neef in Suriname vakantie vieren en kort daarna mijn zusje en haar dochtertje.
Paul is gedurende zijn vakantie enorm door mijn oma verwend. Inmiddels is een van haar specialiteiten, een pittige omelet naar hem vernoemd: het ei van Paul. En op zijn laatste vakantiedag heeft zij een overheerlijke gritbana-soep voor hem gemaakt. Ik zelf had nog nooit zo’n heerlijke soep gegeten (ingrediënten: rundvlees, zoutvlees, knoedels van geraspte kasave en groene bakbananen, en dan natuurlijk de nodige kruiden). Tijdens Paul zijn vakantie zijn we erg actief geweest; voor mij was het vakantie binnen een vakantie. Maar ook voor de dagelijkse dingen was het prettig dat Paul er was, want ik heb nu niemand om in mijn wanhoop te roepen als ik weer per ongeluk op een kamrawintji trap en de kamrawintji bloedend zonder staart wegglipt en de staart al krullend en kruipend op mij afkomt.
Op de foto’s: oma’s gritbana-soep en afscheid van Paul (mijn toffe oma heeft toestemming gegeven om haar foto op internet te plaatsen!)

Kamperen in de tropen

2007-02-05T13:39:00.000Z

Afgelopen vrijdag zijn we teruggekomen van onze plantage. We zijn deze keer 3 nachten gebleven en het was weer heerlijk vertoeven daar. Ik ben nog steeds niet helemaal gewend aan het kamperen in de tropen zonder elektriciteit en stromend water, maar deze keer ging het al weer veel beter dan de vorige keren. Er zijn een paar belangrijke dingen die je moet weten en in de gaten moet houden. Doe je dat, dan valt het wel mee.
Zoals de kleine grasvliegjes (net fruitvliegjes) die je helemaal gek maken door op je armen, gezicht of zelfs in je ogen te gaan zitten. Smeer jezelf in met verse kokosolie en ze vinden je niet meer zo aantrekkelijk. Sinds we dat weten kunnen we eindelijk in alle rust van onze maaltijden genieten. Deze vliegjes zijn er trouwens alleen in de regentijd.
Zorg verder dat je tijdens de schemering je kaarsen of petroleumlampen al aanmaakt. Het is heel akelig om in het pikkedonker nog naar een aansteker te gaan zoeken. En de schemertijd is erg kort! Neem daarom ook je bad op tijd, het liefst nog voor de schemering, want dan kan je nog goed zien waar je loopt en kan je best op slippers rondlopen en baden. Achter het huis hebben we een watertank waar regenwater in wordt opgevangen. Met twee emmers en een kommetje hebben we daar heerlijk gebadderd, veel lekkerder eigenlijk dan onder de douche in Paramaribo. Stap nooit in je slippers, schoenen of laarzen zonder je ervan te verzekeren dat er niets in zit. Hetzelfde geldt ook voor je kleren als je die buiten hebt gehangen en kijk ook voordat je de hangmat inklimt of er geen ongenode gasten in zitten. Verder kan je het beste laarzen dragen als je door struiken of gras wandelt, en dan met een houwer in de hand.
Deze keer zijn we (gelukkig) geen slangen tegen gekomen, wel waren er leuke aapjes in de buurt. We hebben donderdag de warme maaltijd samen met ons huisdier de boesi anansie genuttigd; hij (of zij) at een kamrawintji (gekko) en wij een tjawmin (chinese bami). De tjawmin hebben we uit de stad meegenomen en in de ijsbox bewaard. In Suriname kan je bijna in elke supermarkt een grote zak ijsblokjes kopen. We hebben ook een nachtelijke wandeling gemaakt en op de laatste dag ontdekt dat we een stervruchtenboom hebben (fransman birambi). Paul heeft met een fuik twee kleine platkop kwikwi’s gevangen. Ze waren te klein om op te eten; desondanks hebben we weer wat geleerd; ook de platkop kwikwi’s bewegen zich stroomopwaarts. Deze keer op de plantage heb ik me vooral bezig gehouden met het opschonen van de vruchtenbomen; klimplanten verwijderen en dode takken afkappen of afzagen. Ik heb er nog spierpijn van. We zijn een middag ook wat verder het bos in gelopen; dit is altijd wel een beetje spannend en eng, de geluiden zijn anders, er vallen aldoor takken naar beneden er je kunt er van alles tegenkomen. Maar het is goed gegaan en we hebben zelfs 2 grenspalen van onze plantage gevonden. Paul heeft alle belangrijke punten met de gps opgemeten, zodat nu enigszins duidelijk is wat we daar allemaal hebben en waar het staat; 15 hectare is niet echt goed te overzien, zeker niet als het zo bebost is. De buit was deze keer: twee grote zuurzakken (die heb ik gisteren eet- en drinkklaar gemaakt), drie fransman birambi’s en zes kokosnoten.
Nog wat tropen kampeertips voor de liefhebber, de meeneemlijst:
- 2 of meer emmers, deze komen altijd van pas; om mee te baden of om de buit (fruit, vis, vlees) in te bewaren of te vervoeren.
- Een robuust stuk zeep, van het soort dat niet wegsmelt in de zon.
- Laarzen (!), houwer (macheta), waslijn (hoge luchtvochtigheid, dus altijd alles uithangen).
- Uiteraard anti-muggen spray, hangmatten met muskietennet, een stuk plastic (tapoli) voor een afdak en touw.
- Hengel en genoeg vishaken!! Zodra we ze een keer niet meenemen, hebben we er spijt van.
- Een ijsbox met djogo’s (literfles parbobier), want niets is zo lekker als een ijskoude djogo na een middagje zweten in de tropen.
Op de foto’s: close-up van de boesie-anansie (vogelspin) die in het kamp huist, zelfde boesie-anansie verorbert een kamra-wintji (gekko), bezoek van de aapjes, platta-ede (platkop) kwikwi, fransman-birambi (stervrucht). Foto rechtsboven: volle maan tijdens de nachtelijke wandeling.

Verbrand

2007-01-30T16:22:00.000Z

Vorige week hebben we Braamspunt bezocht en vanaf vandaag hebben we de verbrandingsverschijnselen weer onder controle. We hebben de geijkte fout gemaakt: heerlijke wind op het strand, de hitte van de zon is niet te voelen, en daarom niet ingesmeerd of beschermd. Ach ja, we hebben ons lesje weer geleerd. Zelf verbrand ik zelden, maar omdat we het strand van Braamspunt helemaal voor ons alleen hadden, had ik de gelegenheid om wat ongerepte huid aan de zon bloot te geven.
Braamspunt is op een schiereiland in het noordoosten van Suriname, waar de Suriname- en de Commewijnerivier bij elkaar komen en de Atlantische Oceaan instromen. Je komt er vanaf Paramaribo met een bootje; vanaf Leonsberg is het een uur varen. Wij hebben een boot met schipper gehuurd (175 SRD, ongeacht het aantal passagiers, max. 22). Hij heeft ons gebracht en gewoon gewacht tot we weer terug wilden. In de tussentijd zou hij z’n boot schoonmaken. Het strand is daar prachtig, en volgens mij is het ook het enige of een van de weinige zeestranden die Suriname heeft. Daarom verbaasde het me ook erg dat er verder niemand was. Wij waren er op een doordeweekse dag en zoals de schipper ons vertelde, wonen er nu Guyanese vissers. Hun woningen zijn zeer onaantrekkelijk, zeg maar gewoon krotten, en misschien is het daarom geen populaire badplaats. Wij hebben ons echter erg vermaakt, want het strand zelf was prachtig en schoon. We hebben daar al gauw een oerlelijk aasvisje gevangen, de schipper zei dat deze vissen (toekai?) 4 ogen hebben, maar we hebben maar 2 ogen gevonden. Met het aasvisje heeft Paul twee vissen uit de zee gehaald, waaronder een katvis van redelijk formaat. Uiteraard hebben we ze na te barbecuen opgesmuld. Uiteraard, want in Suriname doe je niet aan “catch and release”, tenzij de vis er echt heel onsmakelijk uitziet en je weet dat je ‘em toch niet gaat opeten. De schipper vertelde ons dat alleen de bosroko-visie een giftige zeevis is, het lijkt alsof ie een hemd aanheeft. Verder was alles eetbaar. Die lelijk aasvis wordt nooit gegeten want die blijft na bereiding een rauwe smaak behouden. Helaas hebben we tijdens de tocht geen dolfijnen gezien, deze schijnen soms met de stroom mee de rivieren in en uit te zwemmen. Wel zagen we af en toe een rode Ibis.
Op de foto’s: het bootje dat je meeneemt naar de overkant, bruisende Atlantische Oceaan, zonnen en vuurtje maken, de kleine vangst, visje aan het spit.

Vlinderboerderij, varkensboerderij, mensenboerderij

2007-01-28T22:37:00.000Z

Gisteren zijn we vroeg vanuit Paramaribo vertrokken. Van onze gids van de Awarradam tocht hadden we als tip gekregen de Vlinderboerderij in Leliedorp (Leliedorperweg 123) op te zoeken. Op de vlinderboerderij worden 15 soorten vlinders gekweekt voor export naar het buitenland, voornamelijk t.b.v. botanische tuinen. We hebben een rondleiding gevolgd en het was reuze interessant. Ik wist bijvoorbeeld niet dat elk type vlinder z’n eigen plant heeft waar hij van eet en doorgaans z’n eieren legt. Ik wist ook niet dat vlinders gemiddeld 2 weken leven, ook niet dat sommige soorten kannibalen zijn en als je ze samen zou kweken, ze elkaar opeten, of dat het vooral de nachtvlinders zijn die in rupsvorm giftig zijn. Als kind heb ik eens op een brandwurm getrapt, dat deed vreselijk pijn. Ik begrijp nu dat brandwurm een algemene naam voor verschillende soorten vlinders met giftige stekels is. We hebben de manager/gids de oren van het lijf gevraagd, en hij vertelde gelukkig ook graag. Ook over de ups en downs die bij het runnen van een bedrijf in Suriname komen kijken. De vlinderboer is een Nederlander die in Suriname is opgegroeid. Zijn vader maakt schilderijen van de vlinders. Zijn vader heeft ook meegeschreven aan het boek Slangen van Suriname. Vandaar waarschijnlijk dat er op de boerderij ook een groot aantal boa’s waren. Van hetzelfde soort dat Paul op onze plantage heeft gevonden. Ik was vooral onder de indruk van de enorme drol die er uit een boa komt. Boa-poep, wanneer zie je dat nou?
Op de foto’s: De zeer gewilde morpho-vlinder (dead-or-alive) op Paul’s vinger, een paarse schemervlinder, verschillende vlinderpoppen (geen specerijen!), een boa, een boa-drol.

Daarna zijn we even wat verder doorgereden naar de varkensboerderij van mijn oom. Hij werkt daar 5 dagen per week keihard om de varkens en hun onderkomen gezond en wel te houden. In Suriname is varkensvlees veel populairder dan rundvlees. Het is ook veel duurder. Heel anders dan in Nederland. Mijn oom kweekt en verkoopt biggetjes. Het vetmesten doet de klant, die het op zijn beurt weer aan de slager verkoopt. Op de varkensboerderij gebeurt er van alles. Helaas hebben we de kaaiman gemist die er met een ontsnapt biggetje vandoor is gegaan. Het kwikwi nest dat we wilden zien was inmiddels opgebroken, maar de kinderen van de oppassers die in een huisje vooraan de boerderij wonen hadden die dag wel een grote kwikwi gevangen die we mochten bewonderen. De kwikwi is een prehistorische zwampvis en is zeer geliefd onder de Surinamers, vooral klaargemaakt met kerrie. Mijn oom heeft op de boerderij ook een aantal paarden die hij verzorgt; hij is ook pikeur en dagelijks komen er leerlingen paardrijles volgen.
We hebben daarna nog een ander perceel van mijn oom in de buurt bezocht. Dit perceel heeft hij uitgeleend aan een planter, die er allerlei groenten op bebouwd. Zo voorkomt hij dat zijn land in een stuk bos verandert.
Op de foto’s: de paarden- en varkensstallen, zogende biggetjes rijp voor de verkoop, die dag geboren biggetjes, de kwikwi.

Op het eind van de dag hebben we White Beach bezocht. Mensenboerderij klinkt niet leuk, bovendien worden er, zover ik kon zien, geen mensen gekweekt, maar... dit is toch wel de plek voor menig paringsritueel. White Beach is alles wat je je kan voorstellen bij een caribisch strandje. Het is wel aan de rivier, maar verder ziet het er betoverend uit. Gezellige muziek, mooie tenten en hutjes, barren, een pier, mooie paraderende dames en aantrekkelijke heren die vanuit de bar de dames bewonderen. Maar geloof me, de slanke exemplaren zijn niet ruim aanwezig hoor. Want tja, dit is en blijft Suriname en ook bij White Beach zijn er eettentjes met overheerlijke Surinaamse gerechten.

Vier dagen Awarradam

2007-01-23T23:31:00.000Z

Gisteren zijn Paul en ik terug gekomen van een vierdaagse tocht naar het binnenland, een geheel verzorgde reis van de organisatie Mets. Het was een prachtige tocht en de foto's spreken voor zich. De lokale bevolking bestond uit Marrons, afstammelingen van de weggelopen Afrikaanse slaven. Deze mensen zijn heel spraakzaam en maken gauw contact, heel anders dan de verlegen Indianen van de Palumeu tocht die ik vele jaren terug heb gemaakt, ook via Mets. Aangezien Awarradam op een eiland is gelegen zijn we veel met de boot gereisd. Het in en uitstappen was niet eenvoudig voor de zeer kleurrijke meneer op leeftijd die we in ons gezelschap hadden. Hij riep vele vragen bij ons op. Het was een heel blanke meneer uit Bonn met een heel hoge stem; de hele tocht heeft hij, gekleed in pak en stropdas doorgebracht.
Onze gids, een voormalig politieman, bleek met een oom van mij gewerkt te hebben. Toen ik vroeg hoe het mijn vorige gids van Palumeu verging, kreeg ik te horen dat hij was gestopt met fulltime gidsen, inmiddels getrouwd was, kinderen heeft en is opgeklommen tot manager binnen de Mets organisatie. Dit had niets te maken met het feit dat een grote Anjoemara (roofvis) hem heeft gebeten toen hij tijdens het gidsen in het water stond; een zeldzaam voorval, de vis is met een stukje van zijn knieschijf vandoor gegaan. De piranha vis houdt zich daarbij vergeleken een stuk rustiger. De drie piranha’s die de groep heeft gevangen zijn door onze gids krokant gebakken; ze waren erg lekker bij de borrel.
Tijdens de tocht mocht ik een primeur aanschouwen: Paul op de dansvloer bij de Marrons. Helaas heeft hij niet meegedaan met de stokkendans. Deze werd voorgedaan door Gaia, een niet sprekende, oersterke en vreselijk gespierde Marron.
Fotoserie 1: rotsenpartij en rivierstrand bij Awarradam, Paul vist bij de sula, traditionele hut, Paul helpt rijst stampen. Fotoserie 2: Onder de kakantrieboom, schorpioen, reuzenmier die ook in mensen hapt (zeer pijnlijk!), kikker, onze hut met achterin hangmatten, ons transportmiddel van en naar Awarradam.

Slangenvanger

2007-01-13T01:08:00.000Z

We hebben onze plantage weer bezocht, altijd heerlijk om daar aan te komen (zie foto), deze keer om twee nachten te kamperen. Op de eerste dag kwam gelukkig de meneer met wie ik een afspraak had gemaakt om een autowrak weg te slepen. Al jaren probeer ik een akelige oranje bus daar weg te krijgen en nu is het eindelijk gelukt. Zo'n opluchting! Dat ding was ons een doorn in het oog (zie foto).
Het was daardoor een stuk gezelliger. We hebben twee slaapplaatsen opgezet; een kamp buiten met twee hangmatten en muskietennetten en een tent onder het bestaande kamp (zie foto). We hebben het een beetje comfortabel gemaakt met wat bushcraft-makelij a la Ray Mears; takken met haken en stokken bij de wasplaats, plankje om te koken enz. De boesie anansie (giftige bosspin) in het kamp hebben we als huisdier gehouden. We hielden wel goed in de gaten of hij thuis was als we ons voortbewogen.
We hebben weer van de overheerlijke kokosnoten (zie foto) gedronken en gegeten, onze sinasappelen geproefd (gelukkig lekker zoet) en wat groente geplukt en klaargemaakt bij de warme maaltijd. Bij het rondlopen zag ik een kleine slang heel snel voorbij gaan. Paul wilde hem natuurlijk meteen bekijken. Geen idee wat voor slang het was, maar volgens Paul was het geen giftige. Wie weet, in ieder geval heeft hij uitvoerig het boek “Slangen van Suriname” bestudeerd. De slang is er snel weer vandoor gegaan.
Zoals ik al eerder schreef heeft Paul veel meer lef met dieren, dus kan ik wat aparte plaatjes schieten. Deze keer heeft hij zichzelf wel overtroffen. Vandaag, voor vertrek van onze plantage wilden we nog het een en ander oogsten; we hebben sinasappelen geplukt, birambi's, bitawirie en een pompelmoes. Maar er was nog een andere boom met drie grote pompelmoezen, maar het was nogal begroeid. Ik had m'n laarzen aan, maar Paul niet. Ik stelde dus voor om vooruit te lopen met een lange stok en Paul liep met z'n gympen achter me met een houwer (macheta). Ik had nog maar een paar stappen gedaan of ik zag daar in de struiken een aardig grote slang. Weer wilde Paul het beest bekijken natuurlijk. Ik zei: laat die pompelmoezen maar zitten hoor, en laten we weggaan, maar nee, Paul vroeg me om mijn camera te halen nadat hij ook de slang had gezien. Het is een boa, zei hij, ongevaarlijk! Ach ja, ik haalde de camera wel. Van een afstand heeft Paul wat foto's gemaakt. Maar toen wilde hij meer. Tja, bij National Geographic zeggen ze, wanneer ze slangen vangen, er niet bij: don't do this at home, want wie kan dat nu ook thuis doen?! Nou ja, Paul dus wel op onze plantage. Hij heeft gewoon gedaan wat hij ze op tv heeft zien doen, en voila! Ik was natuurlijk het camerateam, maar zonder tegengif in de bagage. Daarna heeft Paul de pompelmoezen geplukt.

No Comment

2007-01-07T22:36:00.000Z

Behuizing

2007-01-07T22:29:00.000Z

Ik ben tijdelijk verhuisd naar een appartement met air-conditioning. Met air-conditioning kan je aanmerkelijk veel meer doen, vooral binnenshuis. Ik weet niet of het een idee is, maar het lijkt toch alsof ik minder moe ben. Ook is het alsof ik meer energie kan opbouwen voor als ik buiten ben. Maar nu bewegen we ons ook voort in een auto met air-conditioning (zie foto blog "Vers Bloed"). Dus nog meer luxe. Het heeft ook nadelen hoor; want als je je steeds opsluit in deze koelte merk je veel minder van wat er buiten gebeurt. Door de airconditioning kan je de vogels buiten bijvoorbeeld niet meer horen fluiten.
Wat betreft het perceel in Paramaribo heeft de tekenaar gelukkig weer van zich laten horen. Ik had maar een kleine opmerking over de oppervlakte van het bad, maar verder is de schets nu goedgekeurd. Vandaag hebben we de afstanden van de andere huizen tot het perceel opgemeten. Dit moet ik morgen doorgeven aan de tekenaar. Hij zal dan de bouwtekening afronden. En dan gaat het op de grote stapel van de directeur voor bouwvergunningen. Helaas kon de tekenaar me geen garantie geven over de duur hiervan. Pas als ik de bouwvergunning heb, kan ik water en elektriciteit aanvragen. Ik moet even nagaan of ik familieleden heb die bij de betreffende instanties werken.
Op de foto's:
de meloenplantjes (een week na het zaaien), kasave blijkt ook te groeien als je het niet in de grond plant, een vuurtje stoken is altijd leuk, kokosnoot plukken (actiefoto: kokosnoot komt naar beneden); een redelijk kleine boesie anansie.

Vers bloed

2007-01-07T22:21:00.000Z

Op 2 januari is Paul in Suriname gearriveerd. De eerste dagen hebben we verschillende plaatsen met de taxi en de bus bezocht en ik kon meteen het verschil merken. De taxi-prijzen waren ineens stukken hoger en we krijgen allerlei toeristenpraatjes te horen. Op een gegeven moment heb ik echt geprotesteerd bij een taxi-rit. Gelukkig deed de taxi-chauffeur er toen 5 SRD af; omdat ik een vaste klant ben. Optrekken met een witte man maakt het leven dus duidelijk duurder. De muskieten profiteren ook graag van het verse bloed van de witte man (zie foto). Nu Paul er is proberen we zoveel mogelijk in zijn 4 weken te doen. We zijn naar de kwatta-markt, de Saoena Javaanse markt, de dierentuin en onze plantage in Powakka geweest. Half januari gaan we voor 4 dagen naar Awaradam. De afgelopen 3 jaar hebben we tijdens onze vakantie in Suriname steeds de dierentuin opgezocht. Het gaat gelukkig steeds beter daar. Want een aantal jaren terug werden de herten en de pakira's (bosvarkens) gestolen, drie maal raden waarvoor. Eigenlijk geniet ik in de Surinaamse dierentuin nog wel het meest van de vrije dieren, vooral aapjes en vogels, die de opgesloten dieren komen opzoeken. Misschien om hun eten te stelen, maar misschien ook voor het gezelschap. Vreemd genoeg heb ik de indruk dat het meer om het laatste gaat; het lijkt wel of de vrije beesten de anderen komen troosten en bijpraten. Heel vreemd. Zo zag ik zwermen roofdieren op de kooi van de gevangen kooidieren, en kleine aapjes die spelen met de neusberen. Paul heeft veel meer lef met dieren, dus kan ik wat aparte plaatjes schieten. Ik zou bijvoorbeeld het nest van een boesie-anansie in ons kamp op de plantage niet durven open te maken; hij wel (zie foto volgende blog).
Op de foto’s:
eerste muskietenbeet (deze foto was eigenlijk alleen gemaakt bij gebrek aan een spiegel, Paul wilde zien wat hij daar had), een pakira van de dierentuin, een Surinaamse koe in de wei, de huurauto op 2e dag.

Tropen-cosmetica enzo...

2007-01-07T22:19:00.000Z

Ik heb me altijd al afgevraagd waarom er in Suriname volkomen andere cosmetica merken populair zijn dan in Europa. Bijvoorbeeld Mary Kay; misschien ben ik een cosmetica-analfabeet, maar ik Nederland ben ik dit merk nog nooit tegengekomen. In ieder geval zal het me niet verwonderen als dit product het in de tropen veel beter doet dan bijvoorbeeld mijn L'Oreal pastel nagellak, die al na 2 dagen met zwarte vegen van m'n nagels afsmolt. Of mijn Max Factor lipstick, de lipstick zelf houdt zich nog goed, maar de verf op lipstick-houder is al voor de helft verdwenen. Ook mijn strepsils lossen op in een dikke siroop en See-Buy-Fly tasjes of welke andere plastic tas met kleur laten hun afdruk op kleren en lichaam achter. Net had ik weer één zwarte voet, één slipper lijkt ook af te geven. Je kunt je voorstellen wat voor een smeerboel je van dit alles krijgt. Ik moet me hierin aanpassen. Voorlopig stop ik zoveel mogelijk in kleurloze plastic tasjes, maar natuurlijk stap ik liever over op tropenbestendige producten. Ik ben nog niet op het poederen overgestapt, misschien komt dat nog. Vooral de oksels worden hier flink gepoederd. Maar dat is echt geen gezicht als je dan je armen omhoog doet.

Geluk en Nieuwjaar

2007-01-07T22:16:00.000Z

Mijn nieuwjaarsgeluk heeft alles met vuurwerk en Suriname te maken. Zonder vuurwerk wordt ik rond middernacht alleen vreselijk sentimenteel en komt een zwaar heimwee gevoel op naar Suriname. Dit jaar was het natuurlijk top!! Voor hetzelfde geld als ik in Nederland kon uitgeven kon ik 3 keer zoveel vuurwerk in huis halen en bovendien was ik in Suriname. Op nieuwjaarsdag was ik ronduit moe van het vuurwerk afschieten, maar toch ben ik diezelfde dag nog wat vuurwerk gaan kopen. Lang leve de Surinaams-Chinese supermarkten die ook op nieuwjaarsdag open zijn en vuurwerk verkopen!!! Mijn oma en tante zijn ook best stoer op dit gebied, ze hebben me gesponsord met de Pagara. Hoewel ze zelf niets hebben afgeschoten, hebben zij ook genoten van de harde knallen van de Pagara. Het belangrijkste doel van de pagara is overigens het afschrikken van de demonen of jorka’s van het oude jaar. Steek je de pagara precies om middernacht af, dan durven ze niet het nieuwe jaar in te komen. Overigens is het ook belangrijk om je vuurwerk-resten tenminste één dag te laten liggen. Dit is een status-element; de buurt moet kunnen zien hoeveel je wel hebt afgeschoten. In vroegere jaren veegden kinderen de vuurwerkresten van de buren naar hun eigen erf om aan vriendjes te laten zien hoeveel ze hebben afgeschoten. Dus toen ik voorstelde om het een en ander alvast op te ruimen was het antwoord: Nee toch, men moet kunnen zien hoeveel we hebben afgeschoten.

Planten enzo...

2006-12-29T14:41:00.000Z

Op het erf van mijn oma staat een den die te hoog reikte, nl. tot aan de elektriciteitsdraden die het huis van stroom voorzien. De den werd daarom gekortwiekt en opgedeeld in 3 kerstboompjes. Een voor beneden, een voor het balkon en een voor de voorzaal. Raar, zo'n warme kerst, maar het was toch relatief koud voor Suriname want het had veel geregend.
Met kerst voor het eerst een rood wijntje gedronken in Suriname, op kamertemperatuur, dus 32 graden. Die kwam hard aan. Het tweede glas heb ik maar gekoeld, uit de ijskast, gedronken, dat ging me beter af.

Kleine regentijd, tijd om meloenen te planten. Vorige week hebben we op de plantage 72 pollen gemaakt: een cirkel van een diameter en halve meter diep omspitten, vullen met een emmertje kippenmest, mengen en in een piramidevorm achterlaten. Dit is echt heel zwaar werk. De pollen moeten dan 1 a 2 weken rusten. Wij hebben ze een week laten rusten en onlangs zijn we de meloenzaden gaan planten. Hiervoor hebben we in elke pol 9 zaadjes op vingerkootdiepte verdeeld in de punt van de pol (zie foto). Dit mocht ik, volgens Indiaans gebruik nog wel doen, als vrouw zijnde. Maar vanaf nu mag ik de pollen en meloenplantjes niet meer opzoeken. Tja...
Er waren veel sprinkhanen in het pollenveld, eentje speelde verstoppertje met me. Iedere keer als ik opschoof om hem beter te bekijken, probeerde hij zich te verstoppen achter de grasspriet (zie foto).
De plantage hebben we redelijk opgeschoond achtergelaten (zie foto, 300 graden panorama). Het gras groeit in 1 week ongeveer 15 cm.

Op de plantage ontdekte we een grote zuurzak in de boom (zie foto). Van de zuurzak kan je heerlijke nektar maken, ik noem dit een godendrank. Hiervoor moet je de zuurzak schillen, de zaden en het hart verwijderen (zie foto), de pulp mengen met gecondenseerde melk, melk en water. Altijd koud drinken. Subliem!

Ik ben ook aan het experimenteren met wat kruiden; dille en basilicum kwamen heel snel op (3 dagen na het zaaien al), rozemarijn en peterselie doen het erg rustig aan.

Mie wiensie yu

2006-12-26T21:42:00.000Z

Swietie Kresneti nanga wang Boeng Njoeng Jari
Prettige Kerstdagen en een Gelukkig Nieuwjaar

Op de foto's:
De ontsproten kasave-stokken van een vorige weblog; paardenvlieg zuigt sprinkhaan leeg; een sibie-boesie (zware regenbui) houdt ons een half uur in de winkel vast met het vuurwerk; een pagara (chinese rol) van slechts 5 meter, het vuurwerk is relatief duur dit jaar, omdat de tweede container met vuurwerk pas in februari aankomt...

Dagelijkse Dingen

2006-12-20T22:13:00.000Z

Ik ben nog niet gewend aan de koude douches. Na een maand in Suriname ben ik op dit gebied nog steeds een chicken; ik begin met een klein straaltje en bouw het langzaam op. Ik ben nog niet toe aan de stoere manier; meteen eronder en eventueel erbij brullen. Cool is natuurlijk als je helemaal geen spier verrekt. Sommige huishoudens hebben wel koud en warm water, maar over het algemeen is in Suriname een warmwaterkraan overbodige luxe.
Wel of geen warm water bij de bouw laten installeren? Ik ben er nog niet uit, in ieder geval wel voorbereiden voor het geval dat. De computer van de bouwtekenaar is gecrasht, ik moet nog even geduld hebben.
Ja geduld. Het is al begonnen hoor. Gisterochtend werd mijn tante gebeld; haar nieuwe bankstel zou over een half uur geleverd worden. Dat werd over 2 uur.
Gisteren m'n zeepostpakket met extra kleren enzo opgehaald; 2 en een half uur gewacht. Heb me daarbij ook nog geërgerd aan een voordringer. De meneer in zijn blauwe Staatsolie hemd vond zichzelf blijkbaar belangrijker. In de rij heb ik de strijd gewonnen, maar blijkbaar had hij de juiste “name and face”, want hij was na een half uur al weg.
Gisteren ook de eerste stroomstoring op mijn verblijf meegemaakt. Ik was lekker een dutje aan het doen, en zou er dus niets van merken, ware het niet dat de achterbuurman zijn aggregaat aanzette en alle buren in de omgeving trakteerde op een hels lawaai. Ik was stomverbaasd. Ik heb maar een glaasje wijn achterovergegooid in plaats van me te ergeren. Toen ik een paar dagen geleden na een wandeling in de hete zon bij mijn fast-internetcafe aankwam was het nogal donker binnen en de ramen waren open: “Stroom, a no de.” Er is geen stroom. Ik wilde erop wachten, maar dat werd me afgeraden. Gelukkig maar, want het heeft nog een paar uur geduurd voordat er weer stroom daar was. Een andere keer was ik net m'n weblog aan het bijwerken en “bloop”, duisternis. Maar toen zeiden ze: “ie kan wroko doro”. Ik kon doorwerken. Er bleek een stop doorgeslagen te zijn, de computers werden omgeleid naar de werkende groepen. De airconditioning hadden ze echter wel uitgelaten, dus werd de ventilator aangezet met geopende ramen. De muskieten hebben lekker van me gesmuld. Ik moet toch snel van dit Euro-huidje af zien te komen hoor.
Gisteravond m'n eerste kakkerlak met slipper getermineerd. Let op: met slipper. Iedereen kan een kakkerlak met een spuitbus termineren. Maar niet iedereen durft het met een slipper, je hebt tenslotte ook vliegende kakkerlakken in Suriname, en of ze vliegen, weet je niet van tevoren, tenzij je een kenner bent.
Ik vermaak me enorm met de media in Suriname. Zit je van Ben Affleck te genieten in een spannende film op TV, loopt er doodleuk reclame van de sponsor door het beeld met de tekst: ++++ Wij verkopen ook Varkenskoppen +++ varkenspoten+++, enz..enz.. Ineens ziet Ben Affleck er niet meer zo smakelijk uit, raar he?
In de Surinaamse kranten worden elke dag bijzondere dingen die in de wereld gebeuren gepubliceerd. Volgens mij hoor je de meeste van deze berichten nooit in Nederland (zie foto).
Het is heel zinvol om de krant te lezen in Suriname. Waar in Nederland iedereen een persoonlijke brief krijgt voor bijvoorbeeld een reünie van de oude school, wordt dit in Suriname in de krant aangekondigd. Ook overlijdensberichten zijn belangrijk. Er staat bijna altijd een foto van de overledene in de krant en zo weet meteen iedereen of ie hem of haar kent. Wat meestal zo is, want iedereen kent bijna iedereen; er wordt daarom ook heel veel over de overledenen gepraat: “Heb je het gelezen? Zus en zo is overleden, was hij niet de oom van die en die?”
Er valt nu elke dag wel tenminste één manja uit oma’s boom. Mijn fruitontbijt bestaat nu dus in ieder geval uit een manja.
Laatst lekker wezen shoppen in de stad. Bij Telesur hoorde ik muziek; ik ga er natuurlijk op af. Naks Kaseko Loko trad op en het klonk heel goed!! Heb natuurlijk uitgebreid staan luisteren. Alweer een pluimpje voor Telesur. Dit was nl. de voorbereiding van hun 5 km trimloop die later werd afgesloten met nog meer feesten op het onafhankelijkheidsplein met o.a. Shaggy. Ik heb niets met Shaggy; ik ben dus thuis gebleven.
Suriname concentreert zich steeds meer op sport en gezond eten; goeie zaak! Grote instellingen organiseren steeds vaker een trimloop en diëtistes geven op TV advies over gezond eten. Ik vermaak me met de Surinaamse TV kok Soeng Ngie. Hij begint met het voorbereiden van de meest overheerlijke spijzen, waarna hij ze vervolgens verpest door allerlei sauzen erbij te gooien. Maar hij is zo aardig om erbij te vermelden dat het optioneel is; je moet begrijpen dat hij zelf leverancier is van de producten die hij voor zijn gerechten gebruikt.
Naast het promoten van sport en gezond eten wordt er helaas ook enorm geïnvesteerd in het aanwakkeren van verslavingen. Voor zo'n kleine bevolking zijn er bijvoorbeeld veel teveel casino's. En ik prijs de promo-akties van Telesur wel aan, maar nu er volgend jaar 2 concurrenten op de markt komen, krijg je natuurlijk de telecommunicatie en internet strijd. Suriname belt mobiel nu alleen nog maar prepaid, binnenkort komen er dus abonnementen, ongetwijfeld me leuke gratis mobieltjes. Ik vraag me af wie nog z'n telefoonrekeningen hier zal kunnen betalen. Websex wordt ook al aangeprezen, maar daarvoor moet je nog wel naar speciale internetplekjes, hihi. Tja, voor ieder wat wils, er zijn ook veel erotische massagesalons. Degene die denken dat Suriname met al die buitenmannen en buitenvrouwen dit niet nodig heeft, komt dus van een koude kermis thuis.
Ikzelf ben natuurlijk erg bescheiden op dat gebied, hihi. Laatst dacht ik heel stoer, omdat ik al bijna thuis was, laat ik toch voor de grap eens wel wat terug zeggen, kijken wat er gebeurt. “Dag schatje, hoe gaat het met je?” “Het gaat goed hoor, en met jou?” “Eigenlijk niet zo goed”, hij begint met me mee te lopen, “ik ben alleen toch, ik zoek iemand om me gelukkig te maken, wil je niet..." Ik gaf hem de kans niet om uit te praten “Goed blijven zoeken hoor, dan zal het vast wel lukken” “Denk je?” “Ja, ik weet het zeker” en als Speedy Gonzalez liep ik naar huis.

Ik zit nu dus al een maand in Suriname en ik moet zeggen ik voel me als herboren. Het lijkt alsof ik heel lang mijn zintuigen door de Eurostress heb onderdrukt, en nu worden ze langzaam weer wakker, het is echt alsof ik meer ruik, zie, hoor, voel en nou ja... proeven, dat weet ik niet, dat zat altijd wel goed geloof ik.

Foto's: de kleine kolibri heeft eindelijk voor me geposeerd. De kleine salamander is de kamra-wintje (kamer-wijf); iedereen heeft ze in huis; ze eten alle kleine insecten op, maar lusten ook alles wat zoet is, ook sterke drank. Als laatste een voorbeeld van een opmerkelijke krantenbericht.

Geen wonder....

2006-12-15T15:42:00.000Z

M'n tante was gisteren jarig en ik heb voor haar verjaardag een grote pan met Chinese kip en paddestoelen klaargemaakt. Moe van al het werk ging ik in de middag wat op bed liggen rusten. De wind waaide heerlijk door m'n kamer en ik staarde door de shutters naar de wiegende takken van de manjaboom buiten. Mijn oog viel op een lange kale tak die naar beneden hing. Hoe langer ik keek hoe meer ik besefte dat dit geen onderdeel van de manjaboom kon zijn. Bovendien was de tak een stukje bruin, dan weer groen, dan weer bruin enz. Ik stond op uit bed en begon de tak te volgen. En ja hoor, het eindigde in een hoop groene massa met een oog. Geen wonder dat ik de leguanen nooit in de boom zie zitten! Kijk zelf maar, dit is moeilijker dan het moeilijkste zoekplaatje dat ik ooit ben tegengekomen.

Gisteren kwam de uitvoerder voor de bouw van het huis even langs. Hij kwam melden dat hij voor anderhalve week bij familie in Guyana ging. Zo wist ik dat ik hem niet kon bereiken voor het geval ik hem nodig had. Bijzonder attent. Ik kreeg ook wat tips voor het bouwontwerp.

Op het feestje van mijn tante was een echtpaar dat een appartement verhuurt aan vakantiegangers. “Nederlandse stagiaires,” zeiden ze, “die willen we niet meer hebben. In het begin hebben we de fout gemaakt om aan hun te verhuren. Het was een in- en uitloop van jongemannen van alle Surinaamse culturen. De stagiaires hebben huis gehouden.”
Krioelt het daarom zo van de vrouwelijke Nederlandse stagiaires in Suriname; om van alle snoepjes te proeven? De Belgische stagiaires schijnen hierom ook populair te zijn, voegde een andere feestbezoeker eraan toe.

Hieronder mijn favoriete fruitontbijt, de Papaya, van begin tot eind.

Diefstal

2006-12-12T17:20:00.000Z

Onlangs bezocht ik op de IDFA de voorstelling “Zonder plant ga je niet leven”, een documentaire over dé boom- en plantendeskundige Frits van Troon, een Saramaccaan. De voorstelling werd in het Cultureel Centrum Suriname gehouden. Echter, de voorstelling was verlaat omdat beide DVD-spelers in de middag waren gestolen. Dit ondanks de bewaker die was ingeschakeld. Tja, dan ga je hier over praten en dan stapelen de verhalen over diefstal zich op. Ik denk dat er niemand in Paramaribo is die niet is bestolen. Wij zijn ook bestolen. Al onze tuingereedschappen die we op de plantage in een afgesloten huisje hadden opgeslagen zijn gestolen. Van bijna iedereen is de gasbom gestolen (gas wordt niet centraal aangeleverd, elektriciteit wel). De taxi-chauffeur vertelde hoe zijn hele kippenren was leeggestolen, met kalkoenen, hanen, hennen en kuikens. Een mevrouw die ook het documentaire festival bezocht vertelde hoe ze op een dag ineens geen water meer had; de koperen buizen voor watertoevoer waren gestolen. Ook kan ze de avond tevoren haar vuil niet op straat zetten. Dieven kiepen ’s nachts haar vuilniszakken op het trottoir om en gebruiken de zak om hun gestolen goed te vervoeren. Van het vliegtuigwrak van de grote crash is onlangs ook al het aluminium van leeggeplunderd. Een paar maanden terug zijn de bliksemafleiders van een elektriciteitspaal gestolen. De bliksem is toen ingeslagen en heel Paramaribo zat 6 uren zonder stroom. Als je geen waakhonden hebt, dan moet er aldoor iemand thuis zijn. Prikkeldraad bovenop het hek komt ook steeds vaker voor. Sowieso heeft iedereen dievenijzer voor zijn ramen en deuren. Voor de bouw ben ik nu ook aan het rondkijken naar een leuk design voor dievenijzer. Ik denk dat het een honingraat patroon wordt.

Help!

2006-12-12T17:07:00.000Z

Help, m'n oma zorgt een beetje te goed voor me. Ze probeert me vet te mesten. Ik hoef maar even te zeggen wat ik lekker vind en de volgende dag staat het op het menu. Hieronder nog wat foto's van Nappie-soep van oma, licht gerookte (warang) Koepila, ingemaakte birambie's en de Djoeka-bangi (boslandcreool bank) die ik van oma heb gekregen. De muskieten daarentegen proberen al mijn bloed te drinken. Ik ben overgestapt op lange broeken.

De stadsbus

2006-12-09T23:36:00.000Z

Er is heel veel chaos in Suriname, maar een verassende uitzondering is de busrit. Ik ken geen gelegenheid waar de structuur zo strak en vanzelfsprekend is als in de stadsbus van Paramaribo. Zelfs ik als gestructureerde EuroSurinamer ga daar de fout in.
Ten eerste, er zijn geen vaste vertrektijden vanaf het station; de bus vertrekt zodra alle zitplaatsen bezet zijn. Hoe jonger en exotischer de bus-chauffeur, hoe luider en wilder de muziek in de bus. Bij het instappen of verlaten van de bus betaal je de chauffeur 1 SRD (30 eurocent) ongeacht de lengte van de busrit. Je zegt geen goeiedag of alsjeblieft tegen de chauffeur, dat is un-cool.
Eigenlijk wordt er helemaal niet gepraat in de bus. Maar ik moest bij mijn eerste busrit wel vragen hoeveel het kostte. Ik voelde me toen zo ongemakkelijk.
Je kunt op elke plek uitstappen, druk op de bel en een paar seconden later stopt de chauffeur. Het is geen probleem als je de bel 3 seconden na de laatste stop weer indrukt, de chauffeur stopt gewoon weer. Je kunt in alle rust uitstappen, ook als je helemaal achterin bent ingesloten. Je haasten is un-cool.
In een stadsbus zijn ongeveer 26 zitplaatsen, waarvan 5 zitplaatsen vouwstoelen zijn. Deze vouwstoelen worden alleen door de laatste 5 passagiers ingenomen en worden in de loopgang uitgevouwen. Als je zelf naast een vouwstoel zit, en er iemand binnenkomt die op deze stoel komt te zitten, wordt je geacht de stoel voor deze persoon uit te klappen. Je dient de stoel ook weer in te klappen als de passagier uitstapt. En dit zonder enige mondelinge communicatie, geen alsjeblieft, geen dankjewel; dat is absoluut un-cool!
Gisteren klapte een oudere mevrouw een stoel naast me zo hard uit voor een nieuwe passagier dat mijn enige conclusie hierover was dat ik het had uit moeten klappen, wellicht omdat ik jonger dan haar was. Ik moet me nog verder verdiepen in deze regel.
Je mag in een stadsbus geen zitplaatsen blokkeren, je moet altijd van het gangpad af doorschuiven. Geloof me, deze regel kan heel frustrerend zijn als je alleen nog kunt doorschuiven naar een plaatsje naast een veel te dikke dame. Ze zal wel proberen ruimte voor je te maken hoor.

Maar goed, de staat van de bus zelf, is weer een ander verhaal. Gisteren zat ik bijvoorbeeld lekker droog in de bus, terwijl het buiten regende. Ik zat wel een beetje ongemakkelijk omdat ik een zitplaats bovenop het achterwiel van de bus had, dus minder comfortabel vanwege de verhoogde vloer. Blij dat ik lekker droog zat, voelde ik toch wat druppeltjes langs mijn been lopen. Ik begreep het niet. Eerst keek ik of het toch ergens inwaaide via het raam, maar nee, en trouwens het water liep langs de achterkant van m'n been. Ik had toch niet ergens een wond opgelopen? Nee, het was echt water. Toen ontdekte ik een gat in de vloer van de bus, net boven het achterwiel. Achteraf realiseer ik me dat het wel op een kogelgat leek. In ieder geval, het opspattend water van het wiel kwam door het gat tegen m'n been aan en druppelde zo naar beneden. Goh.. ik heb maar gedaan wat ik dacht dat elke andere passagier zou doen, gewoon m'n schoen bovenop het gat geplaatst en in alle rust verder genoten van de busrit en de muziek.

Deze busrit maakte ik trouwens toen ik terug kwam van het Ministerie van Openbare Werken. Daar wordt nu gewerkt aan de eerste schets van de bouwtekening, volgende week krijg ik deze te zien. Op deze locatie heb ik me ook meteen aangemeld bij de Vreemdelingendienst. Ik mag nu officieel tot en met 6 mei 2007 in Suriname blijven.

Ik wens.....

2006-12-07T20:05:00.000Z

Wat een heerlijke vakantie.... dit bevalt me zo ontzettend goed dat ik er wat mij betreft geen einde aan hoeft te komen. Nu is het niet altijd feest hoor. Zoals afgelopen zondagavond. Gedurende de dag had het geen druppel geregend, en waar het de laatste dagen afkoelde tot 25 graden in de avond, bleef het maar op 30 graden. Het was me even teveel. Ik ben op bed gaan liggen met alle shutters open en veel meer kon ik niet doen dan mijn lichaam laten ventileren. Toen dacht ik, "ik hou het hier echt niet vol zonder air-conditioning". Op deze manier niets doen, maakt me niet echt blij. Maar de volgende ochtend was het alweer een heel andere dag, het waaide heerlijk, ik zat op het achterbalkon vol energie de plattegrond voor het huis bij te werken en ik dacht "ik wil hier nooit meer weg".
De inburgering heeft weer een nieuw niveau bereikt. Langzamerhand krijg ik wat meer obia- en wintie tories te horen, dit zijn verwerings- en verhalen over geesten die het lichaam overnemen. Ik neem ze serieus want het is ook mijn eigen familie die het meemaakt, en ze zijn niet zo erg bijgelovig. In ieder geval weet ik nu wat ik moet doen om ongenode geesten weg te houden; een potje kwikzilver in de buurt houden of een paardenhoef achter de deur. Zegening door een priester is lariekoek; brengt geen resultaat.
Gisteren heb ik weer de plantage in Powakka bezocht. In de auto er naartoe zat ik achterin en keek tegen de stro-hoed van mijn tante aan. Op een gegeven moment zag ik iets aparts, goh, dacht ik, wat is mijn tante creatief geweest om zo'n schattige spin met pluizige roze pootjes en zwart voetjes te borduren op haar hoed. Je raadt het al, dit schattige spinnetje begon te bewegen en was ineens niet zo schattig meer. Het bleek een baby-boesi-anansi spin te zijn, niet de giftigste spin die er is, maar je kan er toch goed ziek van worden. Helaas moet ik mededelen dat de baby-boesi-anansi ter plekke is getermineerd.
Bij de plantage aangekomen wilde ik naar het toilet. Vorig jaar heb ik het toilet daar geverfd en gelukkig was het nog in goeie staat. De vleermuizen hadden het nauwelijk bevuild. Ik vroeg mijn tante of zij ook al naar het toilet was geweest, antwoord: nee, ik durf niet. Hmm.. desondanks ging ze wel met me mee om het water bij te vullen. Ik keek in de toiletpot en daar zat een kikker. Oh, zei ik, er zit een kikker in het toilet. Mijn tante trok het toilet door en ik zag de kikker naar boven klimmen, maar na een tijdje was ie niet meer te zien. Hmm... ik wilde liever niet in de bosjes plassen, dus toch maar het risico genomen. Gelukkig ging alles goed. Advies van m'n tante: het is altijd goed om niet de hele pot te bedekken, als je een stukje achter je open laat kunnen de beesten er in ieder geval uitspringen.
Daarna hebben we heerlijk gewerkt, ik heb vooral getjapt (zie foto). In de rustpauze genoten we van overheerlijke zuurzaksap. Dit is toch echt een godendrank! We hebben pepers en kasave geplant en bij het water stekjes van de ananasbloemenstruik. Kasave plant je door 2 stukken tak van een bestaande kasave stam horizontaal in de grond te doen, ongeveer 10 cm diep (zie foto). Later hebben we pompelmoezen geoogst, bitawirie geplukt, birambie geplukt (wel 2 grote zakken vol) en 1 groene manja geplukt, omdat ik wilde weten wat voor manjaboom (mangoboom) ik daar heb. Waarschijnlijk is het Golet, aan de vorm te zien, maar het zou ook papaya manja kunnen zijn.
Daarna zijn we naar Domburg gereden en hebben een Djogo (grote fles Parbo bier) genuttigd. In Nederland zijn er zo vaak bewonersprotesten tegen het kappen van bomen bij de bouw. Hier is dat duidelijk niet aan de orde (zie foto).
Vandaag even de stad in geweest. Een paar nieuwe films op dvd gekocht voor 10 SRD per stuk (nog geen 3 euro). Als de dvd in Pal-formaat is en je het liever in NTSC-formaat wilt, dan regelen ze dat wel even voor je.... fantastisch. Vorige week was Casino Royal, de nieuwe James Bond al op TV.
Vorig week heb ik ook een bezoek aan de Jaarbeurs gebracht, en heb bij de Telesur kraam nagevraagd hoe het nu zit met satelliet internet. Ik kreeg gelukkig een duidelijk antwoord: het wordt nog niet geleverd. Je kunt het wel via een buitenlandse provider regelen, maar dan ook het een en ander betalen aan Telesur voor het gebruik van het luchtruim. Dit gaat dus niet door, want de hardware alleen voor deze grap kost rond de 3000 euro. Ik was wel onder de indruk van hun service, zeker voor Surinaamse standaarden. Ik heb mijn gsm laten reactiveren en dat was in 10 minuten voor elkaar. Wat minder is, is dat ik het uberhaupt heb moeten reactiveren voor 10 USD. Als je je gsm 3 maanden niet gebruikt, wordt het weer gedeactiveerd. Je kunt wel gebeld worden, maar je kunt niet meer opwaarderen. Op de jaarbeurs kreeg ik ook de gelegenheid om bij een goudmijn kraam een blok goud van 30 kilo op tillen. Best indrukwekkend, zo klein en zo ontzettend zwaar.
Eergisteren naar de IDFA Tropics geweest, naar de premiere van de nieuwe film van Pim de La Parra, Hori yu srefi. Bijzondere film en de creme de la creme van Paramaribo was aanwezig, inclusief mevrouw Venetiaan. Na de film kon men vragen stellen aan de filmmakers en natuurlijk kon je daar warme maaltijden nuttigen.
Op de foto's: Ik tjap, plantage makeover (een ochtend werken), casave planten. Tros birambie's, een volbeladen birambieboom, de oogst in de pickup, Domburg boomdaken.

Kleine regentijd

2006-11-30T13:33:00.001Z

De kleine regentijd is aangebroken. Je kunt er niet omheen. Ik wandelde van het ene internetcafé (met een uiterst langzame internetverbinding) op zoek naar een andere en werd overvallen door een regenbui. De lucht was eerst plaatselijk grijs, maar overwegend blauw. Daarom verbaasde het me dat binnen een paar minuten de lucht overal donkergrijs was, en het alleen maar harder begon te regenen. Toen ik van huis ging, zei ik nog: een paraplu is niet nodig, een beetje regen kan geen kwaad. Maar ik moet nu toegeven, ik was helemaal vergeten hoe dit soort regenbuien zijn. Een paraplu kan bij dit soort buien ook niet meer helpen, de wind waait er zo hard bij dat de pijpestelen diagonaal zijn. Als ik zou doorlopen zou ik niet alleen drijfnat worden, maar ook alles in mijn tas, inclusief mijn papiergeld dat ik in een zijvakje van mijn tas had zitten. Ik besloot dus te blijven "schuilen" onder een afdakje... Gelukkig zorgen dergelijke natuurkrachten ook voor een interessant schouwspel. Langzaamaan veranderden de wegen in zwembaden en kon ik enkele moedige bromfietsers bewonderen hoe ze er toch doorheen gingen, met een enorm watergeweld bij het voorwiel. De 4WD auto's hadden natuurlijk geen problemen, de gewone stadsauto's gingen heel langzaam, maar ik vermoed dat ze heel wat water binnen kregen. Een truck met hout arriveerde bij een houtopslagplaats op de hoek. De mannen bleven lekker in de truck zitten en haalden thermoskannen te voorschijn. Vuilniszakken begonnen met de stroom weg te drijven, maar gelukkig stuurde de plaatselijke winkelier er iemand op af om ze met een hark weer op te vissen. Zo stond ik een uur lang te wachten tot de regen minder werd. Je moet er gewoon aan toegeven, als het zo hard regent en je niet in de auto zit. Gelukkig had het internetcafé dat ik nog geen 50 meter verder vond wel een snelle verbinding.

Marcel, je zal het niet geloven, ik heb nog geen hangmat gezien, maar gisteren heb ik van mijn oma een djoeka-bangi gekregen, een houten, maar uiterst comfortabele bank, uit één stuk hout gesneden en toch opklapbaar. Ik denk dat ik die op het achterbalkon installeer en mezelf op een borgoe(rum)-cola trakteer. Mijn tante vroeg gisteren of ik verstand had van telefoons :), probleem is uiteraard opgelost.
Frits, ik heb hier nog nooit een politiecontrole gezien, maar als je hier iemand aanrijdt ga je wel meteen de gevangenis in, tenzij je de juiste mensen kent. Dus misschien is het in Nederland toch niet zo slecht, alleen maar af en toe dokken omdat het corps weer financien nodig heeft.
Kim en Gea, bedankt voor de leuke e-card! Mijn huis moet nog gebouwd worden, dus op het moment verblijf ik ergens anders, zie foto.
Chellie, ik mis jullie ook erg hoor, vooral om de fatoe's te delen. De regen is zo slecht niet hoor, de mannen willen je wat graag over het water tillen. Dus... waar wacht je op, hihi. Ik doe het ze nog niet aan hoor, ben al met Billy Blanks begonnen, hihi. De fietsbanden lopen hier nog volop leeg....psssssst. Tytjie zou zich hier kostelijk vermaken. Ik heb nu ook van Juanita en de buurkinderen een video gemaakt. Omdat ze Tytjie gezien hebben, denk ik, geven ze ook graag een show weg. Paramaribo heeft tegenwoordig ook malls, een beetje de amerikaanse stijl, veel boetiekjes met leuke kleding. Geef je aan ma door: Een bouwtekening maken en bouwvergunning aanvragen voor 145 m2 kost 730SRD (= ongeveer 200 euro). Gelukkig hanteert men ook hiervoor geen Nederlandse standaarden. Gaat dus de goeie kant op.

Op de foto's: oma's huis, een portie batjauw moksi-alesi van oma, met warang koepila sambal, kandratiki vis en sopropo salade, het perceel in Paramaribo, de plantage bij Powakka.

Names and faces

2006-11-26T19:29:00.000Z

Pas hoog boven de Atlantische Oceaan drong het echt goed tot me door..... een half jaar vakantie. Wat een vrijheid, wat een luxe, vanaf nu is alles anders....

Het was letterlijk en figuurlijk een warm onthaal. De zon scheen fel toen we het vliegtuig uitstapten, de douanier probeerde te achterhalen of ik een partner heb, en na een warme brassa van mijn tante en haar man reden we met hun double cabin pickup, het ideale transportmiddel voor Suriname, naar het huis van mijn oma en tante, die al op me aan het wachten waren met een portie tjaw-min. Yummie! Het was overheerlijk!

Hoog in de lucht kreeg ik echter al mijn eerste inburgeringsles; mijn in Nederland verworven nuchterheid zal ik een tikkeltje bij moeten schaven. Als ik in Suriname mensen spreek, als ze iets belangrijks doen of een hoge titel hebben, dan moet ik ze kennen, weten hoe ze eruit zien, hun achternaam weten en aan wie ze verwant zijn. Dit drong goed tot mij door terwijl ik gezellig zat te babbelen met de dame naast mij in het vliegtuig, waarvan al gaande het gesprek bleek dat we aan elkaar verwant zijn (weer een tak van de stamboom uit te werken).
Maar nog duidelijker werd dit bij het aanvullen van de stamboom met mijn oma en tante. Langzaamaan leer ik mijn enorme familie via de foto's, namen, verhalen en verworven titels kennen. Maar ik ben er toch zo slecht in, zeker met al die moeilijke Hindoestaanse namen. Gisteren heb ik kennis gemaakt met mijn toekomstige Hindoestaanse buurman, die dus naast het perceel woont waar ik wil gaan bouwen, maar ik ben zijn naam alweer kwijt....

Op mijn boitie (buitenplaats) heb ik helaas een misstap gemaakt, terwijl ik was afgeleid door een zwerm dikke zwarte bijen waar ik overheen moest lopen, ik ben niet gestoken, maar door de misstap heb nu een dikke enkel en ben enigzins immobiel. Maar gelukkig spelen er in de tuin van mijn oma genoeg wonderlijke taferelen plaats. Ik ben er nog nauwelijks een week en heb er al zoveel gezien en gehoord. Soms kan je niet fotograferen wat je hoort, zoals de Aka (een roofvogel) van vanochtend of de kleine verlegen kolibri die het water van de bladeren van de manjaboom komt drinken na een regenbui.
Op de foto's: boomrijpe appelbacove (bananen met lichte appelsmaak), surinaamse kersen, een dode rat, groene roodborstje manja's (mango's), bitawirie die ik heb geoogst en klaargemaakt, eendagsbloemen die alleen in de morgen opengaan, kleine leguaan (ook wel boomkip genoemd), groene citroenen, wonderblad en een prachtige vlinder.

Geschikt / Ongeschikt

2006-11-17T08:37:00.000Z

Ik had nog een afspraak staan met de Nuon-monteur die de gasmeter komt vervangen. Het duurt een half uur, zegt de brief. Moet geen probleem zijn. In de brief staat ook dat de meterkast leeg gehaald moet worden. Nu woon ik al bijna 20 jaar in mijn woning en de enige plek die ik altijd heb ontweken voor een grote opruiming is de meterkast. Een akelig tochtige en vochtige kast. Blijkbaar hadden de vorige bewoners dezelfde relatie met de meterkast, want ik trof op de bodem bedolven onder het gruis een kaart van de Stadsreiniging uit 1963 aan; een geweldige procedure over de vuilnisemmer. Tussen het gruis zat ook een stoffige zwartwit foto, ah, dacht ik, kan ik zien wie hier vroeger gewoond heeft. Maar toen ik het stof wegveegde bleek het een foto van een kind in een kinderbedje te zijn.... Meteen liepen de rillingen over mijn lijf. Jak, hoe komt zo'n foto toch hier? Toevallig de meterkast ingewaaid? De rillingen bleven aanhouden en ik moest denken aan de nacht, jaren terug, dat mijn ex en ik bezoek kregen van een uhum.. bepaalde aanwezigheid. Veel beter kan ik het niet beschrijven, maar toen was het voor ons beiden meer dan duidelijk, wat er toen in de kamer was, was niet van deze wereld. We sliepen toen dicht bij de meterkast. Na die avond hebben we het bed verplaatst en nooit meer dergelijk bezoek gehad.
Intussen zat ik nu wel met een foto die me niet lekker zat. Toevallig belde een vriendin; een geweldige adviseuse in goeie en slechte tijden. Zij gaf mij een paar adviesen, nuchtere en spiritueel getinte en uiteindelijk koos ik ervoor om de foto in een mooie envelop te doen en weer in de meterkast te bergen, en wel gesandwiched tussen twee plankjes. Oh ja, de eerste envelop heb ik weer weggegooid, want die had ik per ongeluk met m'n speeksel dichtgeplakt.

Trouwens, de monteur kon de gasmeter niet vervangen, want hij "hing" en hij had geen beugels bij zich. Het zou wel heel lang kunnen duren voordat er een nieuwe afspraak komt, ik hoop maar, over een half jaar.

Stamboom

2006-11-09T17:34:00.000Z

Al enkele maanden heb ik mij met ziel en zaligheid op de familiestamboom gestort. Toen ik net begon, dacht ik, leuk... Maar meer en meer begon er zich een stamboomkoorts te ontwikkelen. Het schijnt een bekend fenomeen te zijn. Wat het nu zo leuk maakt is het programma Aldfaer, overigens gratis te downloaden van http://www.aldfaer.nl/. Je kunt een gigantische overvloed aan gegevens hierin kwijt en -dit maakt het extra leuk- je kunt foto’s toevoegen. Bij elke nieuwe aanvulling kon ik me niet bedwingen weer een overzicht te genereren met nieuwe gezichten van de familie. Ik haalde oude foto’s erbij, je weet wel, die vergeelde zwart-wit foto’s, legde ze vast op de digitale camera, knipte ze snel uit in een tekenprogramma, en hup, Aldfaer in. De koorts werd erger en ik stortte me op het nationaal archief van Suriname (http://www.nationaalarchief.nl/suriname). Het puzzelstuk werd groter en groter en ik raakte uitgeput; het werd steeds moeilijker, helemaal met al die pleeg- en adoptiekinderen en pleegouders en de voorouders die hun namen veranderden.
Ik herinnerde me dat mijn neef ook bezig is geweest met de stamboom. En ja hoor, van hem kreeg ik ook een overvloed aan gegevens. Hup, alles weer het stamboomprogramma in, en nu vandaag... eindelijk rust. Het is voorbij hier in Nederland. Alles wat ik weet en heb, zit in het programma. De volgend stap is, om samen met mijn oma van 87 jaar de stamboom aan te vullen. Mijn moeder zegt dat ze alle geboortedata nog weet. Het is ongelofelijk, maar mijn oma heeft een fantastisch goed geheugen. Ik kijk er erg naar uit, om straks in Suriname samen met haar achter de computer te zitten, in haar domein, de keuken, met een heerlijk briesje dat ons toewaait tussen voor- en achterbalkon.

Eindelijk is het zover

2006-11-07T11:36:00.000Z

Joeghoe-oe-oe!! Eindelijk is het zover! Op 1 januari 2003 ben ik bij mijn Nederlandse werkgever begonnen om elke twee weken een extra dag onbetaald te werken. En op 31 oktober 2006 was dan werkelijk mijn laatste werkdag met het vooruitzicht op een half jaar vakantie in mijn geboorteland Suriname, een ware Sabbatical! Een paar weken zijn wel nodig om het een en ander te regelen, en dat is gauw meer dan je denkt: visum aanvragen, doorlopende reisverzekering van 90 dagen verlengen naar 180 dagen, nog even naar de tandarts voor de halfjaarlijkse controle, de halfjaarlijkse oogcontrole en voorraad contactlenzen ophalen, alle rekeningen automatisch laten afschrijven en zo gaat het lijstje door...totdat de leuke dingen beginnen; naar de kapper, presentjes voor de familie in Suriname inslaan, shoppen voor de nodige gadgets...heerlijk al dat digitale speelgoed. Daar moeten vast wel mooie plaatjes uit komen voor deze weblog.